Syrische olieboertjes

Ras al-Ayn – Abu Zacharia is een straatarme boer. De akkers in het noorden van Syrië rondom hem lijken eindeloos. Kilometers groene velden onder de helblauwe hemel.

De winter was hier lang en hard, maar de lente doet de gewassen schieten. Tegenwoordig is Abu Zacharia vooral olieboer. Samen met zijn buurman knutselde hij een primitieve installatie in elkaar waaruit dampende benzine vloeit. Een geroeste tank en een paar buizen die gekoeld worden in een zelf gegraven beek volstaan om ruwe olie om te toveren tot benzine. ‘Er is geen water om aardappelen te kweken en geen benzine om de machines draaiende te houden. Wie als boer wil overleven moet hier in zijn eigen noden voorzien.’ Zacharia schept pikzwarte olie en jaagt het vuur onder de tank aan.

Syrië is sinds zijn onafhankelijkheid in 1946 een olie producerend land. Maar in de voorbije decennia zijn de voorraden flink geslonken. Voor het huidige gewapende conflict produceerde het land vierhonderdduizend vaten, goed voor een half procent wereldwijd, maar voor het land toch een aardige inkomstenbron. Vandaag schatten experts de productie op 130.000 vaten.

Het EU-importverbod op Syrische olie werd onlangs opgeheven, een beslissing die de oppositie tegen Assad moest steunen. Want juist zij hebben de meeste oliebronnen in handen. De bulk van de olie bevindt zich in het uiterste noordoosten van het land, tegen de grens met Irak. Dit olierijke gebied wordt vandaag voornamelijk door de Syrische Koerden gecontroleerd.

Elke week haalt Zacharia ruwe olie op uit een stad vijf uur hier vandaan. Die is in handen van de rebellen die de oliekraan opendraaien voor ieder die betaalt. Nu Europa het olie-embargo heeft opgeheven vreest Zacharia voor de toe­nemende vraag en mogelijke prijsstijgingen.

Zacharia voelt zich machteloos. Hij slaagt er amper in zijn gezin te onderhouden en klaagt over de vervuiling van zijn land. Hij wijst naar de oliesporen. ‘Hier heb ik nooit voor gekozen. Ik doe het uit pure noodzaak.’ Hij gooit nog een blik olie op het vuur. De vlammen laaien hoog op en de rook prikt in ogen en mond. ‘We hebben gevraagd om vrijheid, en dit is wat we krijgen. Als het kon, keerde ik terug naar hoe het vroeger was, met Assad als leider. Ik kon mijn gezin onderhouden. Dat is voor mij vrijheid.’