Tabloide waarheden

TONY BLAIR, boegbeeld van de Britse Labour Party, aanvoerder van Hare Majesteits loyale oppositie, was of is nog op reis. Helemaal naar Australie. Om zich te orienteren op de restanten van wat eens een imperium was? Nee, al had Blairs bezoek wel te maken met een ander imperium: dat van mediatycoon Rupert Murdoch, die heel toevallig ook weer even terug was in zijn ex-vaderland. (Murdoch heeft zich de Amerikaanse nationaliteit laten aanmeten.)

Het gesprek tussen Tony en Rupert ging vast ongeveer zo:
Tony: ‘U weet natuurlijk, mr. Murdoch, dat het inperken van de vreselijke macht van uw Britse kranten hoog op onze agenda staat.’
Rupert: 'U doet of u al gekozen bent. Wacht u even op de verkiezingen.’
Tony: 'We staan bijna dertig punten voor in de opiniepeilingen.’
Rupert: 'Dat kan snel veranderen, mr. Blair, heel snel.’
Tony (doet of hij niets heeft gehoord): 'Kijk, mr. Murdoch, als uw kranten nu eens een wat realistischer houding aannamen tegenover de Labour Party…’
Rupert: 'Mijn kranten zijn volstrekt onafhankelijk. U moet niet met mij praten, maar met mijn editors.’
Tony (brede glimlach): 'O, ik weet, uw macht is zeer beperkt. Maar toch, ik zou de diehards in mijn partij makkelijk om kunnen krijgen, als u nu maar…’
Rupert: 'Laten we samen eens een koel glas Australische wijn drinken. Hier. Proost. Ik moet eens iets doen om de export van Australische wijn wat te stimuleren. Even een notitie inspreken. Gezondheid, meneer de aanstaande minister-president.’
Fantasie, deze dialoog? Nauwelijks. Het Murdoch-zondagsblad News of the World liet over een komende spoorwegstaking zowel de directie van British Rail als de vakbond aan het woord. En wie mocht prompt een column schrijven voor News of the World? Tony Blair! 'Exclusief.’
DE DEMARCHE VAN Tony Blair richting Murdoch behelst natuurlijk een van de vele grote leugens der (Britse) politiek. De Labour Party, draagster van dozijnen socialistische tradities, zou zo'n vunzige krant moeten schuwen als de builenpest. Maar Tony Blair is een hoogopgeleide, overgepolijste upperclass Realpolitiker. Het is, drie jaar na de laatste Lagerhuisverkiezingen, een onbetwiste zaak dat Neil Kinnock werd verslagen en John Major (maar net!) won dank zij de stemadviezen van de Murdochpers. Dat wil zeggen van The Sun (3,8 miljoen), Today (600.000), The Times (ruim 400.000), News of the World (bijna 5 miljoen), The Sunday Times (1,3 miljoen). Bij elkaar een oplage van ruim elf miljoen: elk Brits gezin koopt dus minstens een keer per week een Murdoch-krant.
De Britse schandaalpers is gebouwd op pijlers van vele leugens. Een grote leugen overheerst: de 'onthullingen’ geschieden in het belang van de samenleving, ter handhaving van hoge ethische normen. De pagina’s lange beschrijvingen over de spanking headmaster in News of the World dienden de bescherming van kwetsbare jongelingen. De kreten en zuchten van de headmaster gedurende de tuchtiging met het klassieke rietje op de blote billen werden uitsluitend beschreven om aan te tonen hoe verdorven de headmaster wel was. En het jongetje dat uit de school klapte en bloot gaf hoe hij gevoelens van enig genot niet kon onderdrukken, droeg daar ook aan bij.
Sinds de klassieke spanking headmaster (meer dan vijftien jaar geleden) is er niets veranderd. Ter illustratie moge dienen de affaire-Hugh Grant van de afgelopen twee weken. Hugh Grant, Britse filmster in Los Angeles (Four Weddings and a Funeral) werd door twee politiemensen 'betrapt’ toen hij zich in zijn witte BMW liet 'behandelen’ door een straathoer. Zielig, maar nauwelijks een bericht waard. Hoeren waar ook ter wereld hebben het druk met rechters, politici, chirurgen, dominees, priesters, headmasters, politieagenten en filmsterren. Voor prostituee Divine Brown was de affaire natuurlijk een gouden kans om buiten haar eigenlijke vak wat bij te klussen. Ze verkocht haar verhaal - exclusief natuurlijk - aan News of the World. Want, maakt News of the World duidelijk, de wereld dient te weten hoe verderfelijk de hoererij eigenlijk is, hoe diep een filmster kan zinken. Hij moest zelf zijn lul uit zijn broek halen, want Divine, ook niet gek, weigert met blote handen het risico van besmetting te lopen. Dat News of the World het vieze woord niet afdrukt spreekt vanzelf: 'Honey, get your d… out.’ In het belang van het fatsoen gaat News of the World zelfs zover Miss Brown een rapportcijfer te ontlokken voor de kwaliteit van Grants lid: niet meer dan een zesje.
News of the World had Divine natuurlijk 'exclusief’ gesproken. Maar concurrent The People had dank zij haar een 'world exclusive’: 'Full story see pages 2, 3, 5, 6 and 7.’ In het belang van de moraal konden de Britten lezen hoeveel zuchten Hugh Grant nog van zijn orgasme af was toen de politie de lantaarns richtte op 'het voertuig der schande’. Zelfs in een witte BMW Convertible kun je geen grandioze kunsten uithalen, Hugh Grant had ook, zei hij, slechts zestig dollar bij zich, voor dat geld kun je in Hollywood slechts oral sex hebben, met condoom, en de pimp van Divine was wel zo vriendelijk uit te leggen dat zijn meisjes voor het pijpen condooms gebruiken zonder glijmiddel, want dat heeft zo'n vieze pepermuntsmaak.
Dat getrouwde mannen en vrouwen wel eens vreemd gaan, is voor de moraalhoeders aanleiding week na week het zondige gedrag van bekende mensen te etaleren. Wie gaat kijken naar de beroemde entertainer Tommy Steele moet namelijk wel beseffen dat men zich laat amuseren door een vunzige figuur die er niet tegen opziet in een provincieplaats, na een voorstelling, de fluitiste van het orkest mee te lokken naar zijn hotelkamer. De 'journalisten’ van The People moeten elkaar hebben afgelost, want van minuut tot minuut is omschreven hoe laat Steele de hotelkamer binnenkwam, hoe laat de fluitiste, hoe vaak een genotskreet op de gang te horen was, wat de fluitiste droeg, hoe haar kleren wat verfomfaaid waren toen ze naar buiten kwam, hoe voor een tweede keer, in de ochtend, het 'zondige zuchten’ te horen was. En dan te weten dat de fluitiste een andere man bedroog.
Gloria Hunniford, een tv-ster, heeft ook al in een zondig bed gelegen met een stand-up comedian. 'Gloria’s Secret Nights with a Married Man’, kopte The People (9 juli) over de hele voorpagina. The People is de vrouw van komiek Stephan Way wezen vragen of ze van de avonturen van haar man afwist. Nou, nee. Volgt een beschrijving van de ontsteltenis van mevrouw. Dat Gloria met haar vunzige verlangens een huwelijk kapot maakte, scheen deze 'fat potato picker’ niet te deren. En wat een sad news voor al degenen die tot nu toe van Gloria hielden!
Geen verhaal natuurlijk zonder foto’s. Geen probleem in de affaire-Hugh Grant. Divine Brown was wel zo vriendelijk - tegen gerede betaling mogen we aannemen; haar pimp was bij alles betrokken - zich te laten fotograferen in alle mogelijke standen. Ook met opgetrokken rok, uitpuilende billen en lange donkerbruine benen. Dat was altijd al het verlangen van Hugh Grant, kunnen we lezen, seks te hebben met een negerin. Tussen de regels door valt uit News of the World te vernemen dat ook dit dubbel verderfelijk is.
VANAF HET MOMENT dat Lagerhuisleden het paleis van Westminster mogen betreden, worden ze geschaduwd door de afgezanten van de roddelpers. De middelen zijn aangepast aan de eisen des tijds. Het gebruik van call-girls, poserend als onnozele meisjes uit een kiesdistrict, is wat ouderwets. Het provoceren van een compromitterende uitspraak - vanzelfsprekend vastgelegd op een verborgen bandrecorder - is ook al vieux jeu. De agent provocateur is dus in vele gedaanten aanwezig. Niet alleen in Londen. Ook in Straatsburg, ook in Parijs, in het hotel waar het potentiele slachtoffer al of niet legaal aanwezig is.
Aangezien de regels van het grote gevecht rond het gouden oplagekalf overbekend zijn, is het wonderbaarlijk dat week na week toch nog zoveel politici voor de bijl gaan. Het geval-Cecil Parkinson is klassiek geworden. Parkinson verwekte een kind bij zijn secretaresse. Nu ja, de secretaresse was wat slordig met de pil. Tot vreugde van de schandaalpers was het kind een mongooltje en beweerde de secretaresse dat Parkinson had beloofd haar te trouwen en - dus - zijn wettige echtgenote te verlaten. Alweer: een vrij ordinaire zaak. Maar de in het geheim genomen foto’s van moeder en kind, de opnamen van telefoongesprekken van minister Parkinson, de 'schande’ krijtende hoofdartikelen dwongen Thatcher (die er uitzonderlijk liberale opvattingen op na hield en de roddelpers meer haatte dan een vreemdgaande minister) werd gedwongen Parkinson te ontslaan. Hij heeft het alsnog gebracht tot Lord in het Hogerhuis.
De politieke slachtoffers van de laatste paar weken - David Mellor en Jonathan Aitken - hebben ook hun steek moeten inleveren. Niet alleen konden ze ervan worden beschuldigd overspel te hebben gepleegd, ze hadden ook nog gesjoemeld met rekeningen, en een relatie in Parijs had eten en een bed voor een van hen betaald. Natuurlijk: ministers in het verkeerde bed zijn sinds de Profumo- en Christine Keeler-affaire een iets legitiemer voer voor de schandaalpers dan onbekende headmasters. En de op band vastgelegde stem van troonopvolger Charles, die verklaart best de tampon te willen zijn in de schede van zijn geliefde Camilla Parker, is natuurlijk 24-karaats goud voor de roddelpers. Het volk heeft er recht op te weten wat de toekomstige koning zoal in zijn vrije tijd doet en wat zijn geest beweegt.
Veel dubieuzer wordt alles weer wanneer het hele land in opschudding raakt over een foto van Diana, gescheiden van tafel en bed van de kroonprins, in sportkleding in een gym. De foto’s waren door de beheerder van het gym voor veel geld verkocht aan de Mirror-groep. Diana in een net gympakje op een rekmachine. Met veel fantasie kon je je vebeelden dat onder het gympakje een aantrekkelijk lichaam schuilging. En dan die foto van Sarah Ferguson, gescheiden vrouw van prins Andrew, broer van de kroonprins. Sarah gegrepen door de telelens. Sarah met blote borsten. Hoe, vroeg de roddelpers zich af in hoofdartikelen, kon de natie deze schande overleven?
IN GEEN ENKEL ANDER land floreert de schandaalpers zo heftig als in Engeland. In geen enkel ander land zijn de oplagen van roddelkranten zo gigantisch en gaat het gevecht om zulke bedragen. In geen enkel ander land ook is de invloed van de schandaalpers op ’s lands bestuur zo enorm. Er is geen enkel ander geval bekend van een door roddelpers uitgebracht stemadvies met zulke dramatische consequenties. En dat is het werk geweest van een enkele man, Rupert Murdoch. Murdoch calculeert scherp. Als Tony Blair en de Labourparty de komende verkiezingen gaan winnen, met of zonder zijn steun, dan is het zijn absolute belang Tony Blair te steunen. De prijs die Tony betaalt: geen maatregelen ter beperking van Murdochs macht. Makkelijk, Blair zal luid en duidelijk roepen dat de roddelpers niet waard is er de persvrijheid aan op te offeren.
De oorzaak van de ziekelijke belangstelling van een miljoenenpubliek voor het vreemdgaan van bekende personen is eigenlijk alleen maar verklaarbaar door de Grote Leugen die al sinds de vorige eeuw het leven van de Brit beheerst: de leugen van de dubbele moraal. Op de top van het streven naar absolute zedelijkheid onder koningin Victoria werden de poten van tafels voorzien van een sokje. Benen mochten niet worden gezien. Over seks kon nooit worden gesproken, het hele onderwerp was in 'beschaafde’ conversatie taboe. Tegelijkertijd echter was in heel Engeland maar vooral in Londen het bordeelbedrijf big business. De literatuur over vooral het masochisme in die dagen is overvloedig.
Er is volgens de meeste onderzoekers geen land waar het sadomasochisme zo breed verbreid is als in Engeland. En geen land waar het onderwerp zo taboe is. Dus voldoet de hele pers, maar vooral de schandaalpers, aan het heftige verlangen van het publiek naar sadisme en masochisme. Het wat versleten maar nog immer bruikbare middel is het opvoeren van een nieuwe Miss Whiplash. Miss Whiplash is bekwaam in het hanteren van rietjes, zweepjes, plakken, kettingen, touwen en andere werktuigen. In details wordt omschreven - vorige week nog in The People - hoe venijnig Miss Whiplash haar beroep uitoefent en natuurlijk wordt de vraag gesteld hoe lang deze schandalige praktijken in fatsoenlijk Engeland nog zullen worden geduld.
Het toepassen van lijfstraffen op scholen is een andere bruikbare favoriet. Het Hof voor de Rechten van de Mens heeft lijfstraffen op scholen verboden. Dat wil zeggen: op openbare scholen. Met lachwekkende regelmaat laat de vereniging van headmasters weten het zonder rietje niet langer te kunnen, bovendien is het zo langzamerhand, aldus de headmasters, ondoenlijk weerstand te bieden aan het verlangen van de meeste ouders: gebruik van het rietje. Als je rijk bent kun je je kind naar een prive-school sturen. Veel prive-scholen laten in hun reclamemateriaal onomwonden weten dat de kinderen met de gebruikelijke Britse strengheid worden opgevoed. Ja, de meisjes ook.
Ook de elektrische stoel en vooral hanging zijn wekelijkse toppers in de yellow press. Helaas is de laatste Britse beul dood, hij kan dus niet meer worden geinterviewd over de kunst van de goede knoop, het schatten van het gewicht van de veroordeelde, het in een fractie van een seconde breken van de nek zodat hanging pijnloos is. En dan, als het even kan, een commentaar waarin de naar de perfecte samenleving strevende schandaalkrant zich afvraagt of, door hanging pijnloos te maken, niet een deel van de rechtvaardige straf teniet wordt gedaan. Dat Engeland geen hanging meer kent, is natuurlijk spijtig. Maar geen nood: in veel landen wordt nog dagelijks opgehangen. En het is van belang dat Britten weten hoe dat er elders toegaat.
Dat vol verachting wordt neergezien op een volk als het Nederlandse spreekt vanzelf. Amsterdam dient men te mijden, tot in details wordt telkens weer - oud nieuws bestaat niet in de schandaalpers - beschreven hoe de meisjes op de walletjes erbij zitten en welke geneugten men voor hoeveel guldens kan kopen. Onze krantepagina’s vol sm-advertenties zouden uiteraard moeten worden verboden, en dat er gemengde sauna’s bestaan is het toppunt van verdorvenheid. Het woord 'sauna’ bestaat ook in Engeland, met als algemene betekenis: massagebordeel.
De moraal in dienst van de oplage. De 'serieuze’ zondagsbladen hebben hun eigen strategie ontwikkeld. De Sunday Express was vorige week juichend over het 'spectaculaire succes’ van een actie die de brave krant had ondernomen tegen plannen van de BBC. Deze verdorven omroep, beheerst door links georienteerde producers, had vier programma’s klaar liggen over The Secret Story of Pornography. Dank zij een campagne van de Sunday Express was de BBC gedwongen de serie te schrappen. Die is nu vervangen door een serie over gehandicapte prostituees.
Intussen wordt het beschikbare materiaal ter handhaving van de zedelijkheid in Engeland schaars. Het valt niet mee voor een krant als News of the World elke week schande te kunnen krijten over het seksuele wangedrag van bekende mensen. Afgelopen zondag opende News of the World over de hele voorpagina met 'My Sex and Smoked Salmon Sessions with Selina Scott’. Selina is een tv-ster die nu werkt voor NBC en ITN. En de onthuller van Selina’s walgelijke wangedrag kende haar als tiener, achttien jaar geleden. Dat het gaat om een affaire die achttien jaar oud is, blijkt nergens uit de 'sensationele onthulling’. Je moet kennelijk de waarheid ziekelijk haten om week na week ter wille van de goede zeden zo pervers te kunnen liegen en bedriegen.