Joan Steiner

Teddybeer van pinda’s

Joan Steiner, Je gelooft je ogen niet Uitg. Gottmer, 30 blz., ƒ27,50

Naast de Griffels en Penselen wordt tijdens de Kinderboekenweek incidenteel de Boekensleutel uitgereikt. Deze prijs wordt toegekend op voordracht van beide jury’s en is bestemd voor een naar vorm en inhoud uitzonderlijk boek. Zo ging hij naar een voelboek voor blinde kinderen en naar een uitgave over hiërogliefen, die tussen boek en spel in hangt. Dit jaar is er een Boekensleutel voor Je gelooft je ogen niet. De Amerikaanse Joan Steiner scharrelt haar leven lang al rond bij het Leger des Heils, in de feestartikelenwinkel en de ijzerwarenhandel. Met wat ze daar verzamelt, doet ze de Schepping dunnetjes over. Ze ensceneert een winkelstraat, een park, een kermis of een wereldhaven, waarna die decors worden gefotografeerd en gerangschikt tot een groot formaat prentenboek. Drieëneenhalf jaar is ze ermee bezig geweest.

Wat er op het eerste gezicht uitziet als de bekende wereld, is opgebouwd uit een duizelingwekkende hoeveelheid alledaagse voorwerpen die stuk voor stuk meer mogelijkheden in zich blijken te dragen dan de argeloze beschouwer ooit voor mogelijk had gehouden. Met een variant op Nijhoff geldt hier: kijk maar, het is niet wat je ziet. Muren zijn opgetrokken uit hondenbrokken of toast, daken worden gelegd van bruine bonen en voor een stoplicht zijn drie smarties nodig. Vijf pinda’s in de dop vormen een mollige teddybeer en een wokkel met pistachenoot als hoofd wordt een vrolijke teckel. De skyline in de haven is opgetrokken uit een eiersnijder, een stapel cd’s en een kookboek met koeienbel er bovenop, de steiger is een vleesplank en een bedrieglijk echt motorjacht blijkt een omgekeerd strijkijzer met een dek van dobbelstenen en schoorstenen van rode gasaanstekers.

Hoe langer je kijkt, des te meer je ziet. «Crypto's» noemt de maakster haar voor-de-gek-houderijen. Achter in het boek somt Steiner de meer dan duizend voorwerpen op waaruit haar prenten zijn samengesteld. Ze levert een wonderlijke combinatie van raadsel, verbeeldingskracht en kitsch. Die past moeiteloos in de net-alsof-traditie van de kinderkamer en biedt zonder enig zichtbare educatieve bedoeling een uitgelezen oefening in geduldig en precies kijken.