Tegen de Cumhuriyet-journalisten bestaat geen bewijs

Istanbul– De kapitein verlaat als laatste het schip, oordeelde de rechter met een morbide gevoel voor humor vrijdagavond in een tussenvonnis in het proces tegen achttien journalisten van de Turkse oppositiekrant Cumhuriyet. De zitting vond plaats in de rechtszaal van de zwaarbewaakte gevangenis van Silivri ten westen van Istanbul. Terwijl onderzoeksjournalist Ahmet Sik en hoofdredacteur Murat Sabuncu na ruim een jaar in voorarrest in voorlopige vrijheid werden gesteld, moest bestuursvoorzitter Akin Atalay terug in de cel. De andere aangeklaagden, behalve de naar Duitsland uitgeweken oud-hoofdredacteur Can Dündar, waren in eerdere zittingen al vrijgelaten.

De stafleden van Cumhuriyet werden opgepakt na de mislukte staatsgreep in de zomer van 2016. Ze worden ervan beschuldigd de Gülen-beweging te steunen die volgens president Erdogan het brein is achter de coup, evenals de gewelddadige Koerdische beweging pkk, zonder er lid van te zijn. De gevangenisstraffen van de journalisten kunnen oplopen tot 43 jaar. >

De rechtszaak wordt algemeen gezien als een testcase voor in hoeverre er nog een flintertje persvrijheid bestaat in Turkije, maar is feitelijk hét voorbeeld van hoe elke vorm van kritiek op Erdogan en zijn AK-partij met harde hand wordt afgestraft. Getuige na getuige verklaarde vrijdag in de rechtszaal in Silivri dat de bijna een eeuw oude Cumhuriyet van zijn republikeinse principes was losgeweekt en de weg zo vrij was gemaakt voor samenspanning met de Gülen-beweging en de pkk.

‘Of een krant pro-Atatürk genoeg is, is toch geen onderwerp van een rechtszaak’, sprak een van de advocaten vertwijfeld.

De eensluidende conclusie van internationale en Turkse waarnemers die naar Silivri waren afgereisd, is dat ook gedurende deze zesde zittingsdag er geen bewijsmateriaal is overlegd om de Turkse journalisten te koppelen aan de Gülen-beweging en de pkk. De onderzoeksjournalist Ahmet Sik, die sinds enkele jaren voor Cumhuriyet werkt, is een van de eersten in Turkije die waarschuwde voor infiltratie van de Gülen-beweging in het politiekorps. Hij werd daarvoor in 2012 opgepakt, toen de AK-partij en de Gülen-beweging nog samen optrokken.

Het showproces tegen de Cumhuriyet-journalisten trekt de meeste aandacht, maar in Turkse cellen zitten sinds de zomer van 2016 tienduizenden journalisten, ambtenaren, leraren, academici en politici die de kans lopen op politieke gronden te worden veroordeeld voor banden met de Gülen-beweging en de pkk.