Teken van de Japanse onderwereld

Tokio – Toru Hashimoto, burgemeester van Osaka, is een kleurrijke verschijning in de vaak zo grijze Japanse politiek. De burger vader, zelf vader van zeven kinderen, wil Japans derde stad beter op de kaart zetten en doet er alles voor om zichzelf als held van de gewone man te positioneren.

Nadat hij zijn strijd tegen de herstart van kernreactoren had opgegeven, heeft hij een nieuw domein betreden: de strijd tegen de tatoeage. Het verhaal van een meisje dat overstuur thuiskwam nadat een sociaal werker zijn mouw had opgestroopt en zijn tatoeages had laten zien, maakte Hashimoto razend. Ben je in dienst van de lokale overheid en heb je een tatoeage? Dan heb je twee keuzes: de tatoeage weg of je baan weg. Meer dan dertigduizend overheidsdienaren in Osaka werd gevraagd of ze een permanente schildering ergens op hun lijf hadden. Het gros van de ondervraagden gaf braaf antwoord, misschien omdat Hashimoto (door tegenstanders steevast Fashimoto genoemd) gedreigd heeft iemand zijn leven lang niet meer te promoveren als hij niet meewerkt aan het onderzoek.

Natuurlijk is er verzet van mensenrechtenorganisaties, groepen advocaten en individuen, maar er is ook veel begrip voor de actie van Hashimoto. In het buitenland mag de Japanse tatoeagekunst met de vaak grillige dieren­vormen hooglijk gewaardeerd worden, in Japan zelf worden de versieringen nog steeds in verband gebracht met de onderwereld. In veel (zwem)baden word je met tatoeages nog steeds geweerd. Toch zie je in de grote steden steeds meer kleine tatoeages op zichtbare plaatsen. Als accessoire, meer niet, zeker niet als uiting van een connectie met ‘antisociale elementen’ zoals de Japanse onderwereld eufemistisch benoemd wordt. Zelfs Lady Gaga, de getatoeëerde diva die miljoenen bij elkaar zong na de ramp vorig jaar en die immens populair is in Japan, zou geen baan kunnen krijgen in Osaka, liet Hashimoto droogjes weten.

Maar om wat voor aantallen gaat het eigenlijk? Tot nu toe hebben ruim honderd mensen aangegeven een tatoeage te hebben. Het merendeel hiervan werkt als vuilnisman. Die mogen wat Hashimoto betreft een baan gaan zoeken in de private sector. Alsof ze daar veel kans op een succesvolle carrière zouden hebben. Of Hashimoto zich nu echt zo druk maakt om tatoeages is maar de vraag. Met deze symboolpolitiek positioneert hij zich als een leider die de controverse opzoekt en wint zijn naam alleen maar aan kleur en bekendheid.