Televisie

Tel de moslims

TELEVISIE Zomergasten

Van Zomergasten is bij het schrijven Linda nog te gaan, wachten er twee, op band, bij terugkeer van vakantie en zag ik Vriesekoop, Rinnooy Kan en flarden Van Broeckhoven. Helaas slechts flarden, omdat zij de onbekendste is (voortreffelijk, die keus voor Vlamingen, voorbij Hollands’ neus gekeken) en omdat ze intrigeerde door de tegenstelling tussen haar licht afstandelijke houding van de wetenschapper en haar keuze voor warmbloedige Vlaamse scènes. Althans, in wat ik zag. Of Luyendijk over die spanning vroeg, weet ik niet. Wel verbaasde me een gemiste kans. Van Broeckhoven was kritisch over geloof in medicijnen als therapie bij depressie en gaf hoog op van wat psycholoog en psychiater vermogen – wat tegen de tijdgeest is en alleen daarom al interessant. Luyendijk waagde het daarop naar haar eigen depressie te vragen, maar vroeg niet door toen bleek dat haar ‘psychotherapie’ tot een enkele sessie beperkt was gebleven, terwijl de depressie jaren had geduurd. Is wat goed genoeg is voor het rund niet goed genoeg voor deze Hera? Heeft zij Prozac ooit geprobeerd? Elke gast heeft recht op geheimen en misschien was het fatsoenlijke terughoudendheid van Luyendijk, maar journalistiek was het onder de maat, omdat Van Broeckhoven zelf met uitgesproken theorieën kwam.
Op de Zomergastvrouw- of heer is altijd af te dingen, vooral vanaf de wal, maar Luyendijk lijkt opnieuw ruim voldoende te scoren. Niet uitmuntend. Daarvoor is iemand nodig met onder veel meer een uitzonderlijke combinatie van tact en kritisch vermogen. Aan tact, plus nogal wat invoelingsvermogen, ontbrak het hem bij Bettine Vriesekoop. Als iemand desgevraagd aarzelend haar Chinese bijnaam (Rijke Bloem) prijsgeeft, ga je die niet ironisch als aanspreektitel gebruiken. Het heeft iets ballerigs en het is de schaduwzijde van een jonge hond als presentator. Tussen haakjes: het zou De wereld draait door sieren als ze in de eerste uitzending eindelijk eens zou toegeven dat die Vlaamse scène waarin een stel een reisje Parijs kon winnen door separaat gelijkluidend antwoord te geven op drie vragen (wanneer, met wie en waar was uw laatste keer?) geen waar gebeurd straatinterview behelsde. Presentator en publiek konden geen genoeg krijgen van de man die de keukentafel als plek noemde en de vrouw haar anus: weg reis. En maar herhalen. Tot je dienst, maar zeg er dan bij dat het een satirische sketch is, zoals de oplettende kijker uiterlijk bij de tweede keer zag. Nu komt de ‘onthulling’ in de zomer bij een andere omroep voor een deels andere doelgroep. Excuses als de VARA al rectificeerde.

De avond met Rinnooy Kan was mooi. Zowel intelligent als wijs, bèta als alfa, geestig als ernstig, scherpzinnig als hoffelijk, terughoudend als persoonlijk. En soms verbazend. Door zijn eerste fragment bij voorbeeld: die fameuze reclamespot waarin 15 miljoen mensen worden bezongen die je ‘in hun waarde laat’. Idyllische weergave van Holland via een reeks portretten van types van diverse pluimage (lekker ‘ludiek en eigenzinnig’) met flitsen van BN’ers. Gedroomd beeld van onze identiteit van voor het grote chagrijn. ‘Tel het aantal moslims’, zei Joris niet ten onrechte, bedoelend dat die ontbreken. Helaas zei hij het voorafgaand aan het fragment, wat te sturend en niet netjes was. Ook ik keek met hoon, maar geef Rinnooy Kan gelijk dat we ook onze zegeningen moeten blijven tellen en dat harmonie geen nachtmerrie is. Naar onze identiteit gaat Tegenlicht vanaf 17 september in zes afleveringen op zoek: De avonturen van Harry Holland. Previewfragmenten rechtvaardigen een ‘van harte aanbevolen’.