Pop: Jay Electronica

Telefoonnummers

Jay Electronica © DPhillipsRN / Wikipedia

Hoelang kan iemand gelden als belofte? Toen hij in 2007 debuteerde met een mixtape – een onofficieel uitgebrachte verzameling losse nummers – gold rapper Jay Electronica (New Orleans, 1976) direct als een van de interessantste nieuwe hiphopartiesten. Zijn stem was stevig, zijn manier van rappen soepel, en zijn teksten waren zowel stoer als slim. Maar in de jaren die volgden, jaren waarin het hiphopgenre meermaals van gedaante wisselde, waarin Spotify en YouTube de dienst begonnen uit te maken en volwaardige nieuwe generaties en subgenres binnen de rap zich aandienden, kwam er maar geen officieel Jay Electronica-debuut. Soms kondigde hij het wel aan, zij het steeds minder overtuigend. En nu, terwijl bijna niemand er nog op rekende, dertien jaar na zijn doorbraak, is het er dan eindelijk.

Het werkelijk verrassende: ondanks alle verloren tijd is Jay Electronica’s eersteling net zo boeiend als al die jaren gehoopt werd.

A Written History is een compact, serieus album geworden – tien nummers, geen poespas of behaaglijke refreintjes. De producties, vrijwel allemaal gemaakt door Electronica zelf, zijn stuk voor stuk overtuigend en weinig gelikt; soms met opgepompte bassen, soms juist dromerig en soulful, maar altijd passen ze bij de ernst van Electronica’s verhalen. Je hoort dat hij jaren op dit moment gewacht heeft, en gedreven verbindt hij zijn kritische zelfreflectie met klassieke opschepperij, waarna hij inzoomt op het hedendaagse Amerika. Steeds komt hij hierbij overtuigend uit de hoek, al moet hij het regelmatig afleggen tegen niemand minder dan Jay-Z, die opvallend genoeg op bijna elk nummer meedoet en die hoogstpersoonlijk bewijst dat ook vijftigjarige rappers nog volop de tijdgeest kunnen aanvoelen.

‘When I die please don’t tweet about my death’, rapt Jay-Z. ‘Tryna get mentions, bringin’ attention to yourself/ Please don’t post some pic from in the club/ With some quote you stole like we was tighter than what we was.’

A Written History staat vol met zulke scherpe, slimme teksten. Wat vooral opvalt is hoe religieus de ondertoon van het album is. Niet alleen begint Electronica’s debuut met een toespraak van de roemruchte Nation of Islam, ook wordt er voortdurend verwezen naar de koran en Allah. (Mijn voorspelling voor het komende jaar: Jay-Z bekeert zich publiekelijk tot de islam.) Knap is dat Electronica toch nergens drammerig of prekerig klinkt; religie is bij hem duidelijk niet iets wat uitgelegd of opgedrongen moet worden, maar iets wat houvast biedt in een nogal warrige levensloop. Dit album is de testimony van iemand die na jaren proberen en willen eindelijk zijn plek heeft gevonden – en nu de balans opmaakt.

Het passende slotstuk is geen uitroepteken maar een beheerste punt. Beide Jays staan hier stil bij iedereen die ze verloren hebben, bij de telefoonnummers in hun mobiel die ze nooit meer zullen gebruiken, bij de laatste keer dat Electronica zijn moeder zag. ‘The last time that I kissed you, you felt cold but you looked peaceful/ Sleep well/ Lately I haven’t been sleeping well.’

Het zorgt voor een van de ontroerendste hiphopnummers die ik in tijden heb gehoord. De belofte is ingelost.


Jay Electronica – A Written History