Televisie

Je uitgeven voor taxichauffeur om mensen aan de praat te krijgen levert naast aardige televisie dubieuze momenten op. Je uitgeven voor schoolarts verlokt kinderen tot prachtscènes, mits je een kanjer bent als Loes Luca. Maar of het deugt? ‘Dr. Loes’, NCRV, maandag, 21.00 uur, Nederland 1.

‘Kijk eens hoe goed ik ben’, heeft al iets onaangenaams maar het wordt weerzinwekkend als met 'goed’ morele voortreffelijkheid wordt bedoeld. 'Ziet mij, de oprechte, humane, betrouwbare, smaakvolle, beschaafde.’ Wie dat over zichzelf zegt heeft weinig beschaving en dient gewantrouwd. We hebben het over de NCRV die zich in paginagrote advertenties als een gorilla op de borst sloeg, rond trommelend: 'Wij zijn de belichaming van televisie-integriteit.’ Helaas schijnt die kapitale investering lonend te zijn geweest want nieuwe leden stroomden toe - de vraag oproepend hoe dom een mens kan zijn. Allereerst omdat de campagne naast genoemde kretologie niet zozeer op de kwaliteiten van de NCRV inging alswel op de verwerpelijkheid van de commerciëlen waar je geen lid van kunt worden. Toetreden tot Avro, EO, KRO, Tros, Vara of VPRO was dus een even logisch, of liever onlogisch antwoord op die advertenties geweest als lid worden van de NCRV. Pijnlijker is dat die het recht ontbeert morele kwaliteiten te monopo liseren vanwege het simpele feit dat ze de kampioen van de verborgen camera is - bijna-garantie voor geestige, informatieve en ontroerende scènes; en garantie voor voyeurisme, ethisch grensgeval en erger. Het meest vermaarde voorbeeld is Taxi; het meest recente Dr. Loes. In Taxi verleidde Maarten Spanjer in chauffeursrol klanten tot hilarische, aardige of deerniswekkende dialogen. Maar kwam er niet goedschiks een aardig resultaat uit, dan hielp hij een handje: tegenover de eenzame homoseksueel gaf hij zich uit als eenzame homoseksueel en noodde hij zijn passagier op de koffie; tegenover de verlaten vrouw gaf hij zich uit als zojuist verlaten man en verdomd - ze vroeg of hij zin had in koffie. Tot groot plezier van niet-verlaten mil joenen aan de buis. Alleen al vanwege die scènes zou de Reclamecodecommissie de NCRV-pagina’s kunnen verbieden als behelsende flagrante onwaarheid. Maar betrokkenen gaven zelf toe stemming tot uitzending, is het laffe antwoord. Dat deed ook de vrouw die Maarten in haar bed noodde. Ze bleek zwakbegaafd en daarbuiten zijn tientallen redenen denkbaar waarom mensen geen nee kunnen, willen of durven zeggen zonder dat zij het effect van hun optreden kun nen inschatten. Belangrijker: integriteit schuilt niet in vragen om toestemming maar in verantwoordelijkheid nemen jegens betrokkenen. Maar ja, dan sneuvelen de sappigste scènes. Dr. Loes is de nieuwste NCRV- loot. Loes Luca is naast moordwijf en getalenteerd performer meesteres in de omgang met de 'gewone’ medemens, zoals ze bewees als een van Maartens opvolgsters in Taxi. Luca deugt heel wat meer dan Spanjer en haar contacten met kinderen in Dr. Loes zijn vaak juweeltjes. Ze doet hen alle schroom verliezen, praat, grapt en danst onnavolgbaar met ze. Maar ze horen pas achteraf dat die verdomde camera draaide en dat haar witte jas niet die van een school arts was. Laten ze nou allemaal toestemming geven! Evenals hun ouders. Op die van Hoessan na, die vond dat Marokkaanse kinderen best geslagen mogen worden omdat ze veel lastiger zijn dan Hollandse en die beeldend voordeed hoe dat in zijn werk gaat. Zijn ouders was niks gevraagd. Uitzending was dus, zegt de NCRV, een betreurenswaardig foutje. Gek dat ik daar geen moer van geloof. Want Hoessan, intelligent, geestig, prachtig formulerend en acterend bood een van de fraaiste scènes - zonde om die weg te gooien. 'Schijnheilig’ heetten christenen vroeger bij ons thuis: socialistisch vooroordeel dat weer even 'oordeel’ werd. Is het trouwens geen treurig zwaktebod dat je je integriteit tracht te staven door vergelijking met het werk van Menno Buch, Willibrord Fréquin en hun soort? Vergeleken bij zwart is grijs inderdaad witter.