Televisie

Televisie

De kogel is door de kerk: voor het eerst gaat de Nipkowschijf naar de commercie. Toen van vele kandidaten alleen Barend & Van Dorp en Zembla over waren, speelde dat feit zelf een (zij het kleine) rol, terwijl het natuurlijk een oneigenlijk argument is: het beste dient bekroond. Voor één jurylid ging het er ook om te honoreren dat de verloedering bij de commerciëlen, althans bij RTL, min of meer ongedaan is gemaakt. Met welke vaststelling lang niet alle fans van Barend & Van Dorp het eens waren. Die fans waren er volop — wat gezegd moet omdat het anders lijkt of de jury louter politiek incorrect wilde zijn.

Een ander opvallend feit was dat de tegenstellingen binnen de jury sterker waren dan normaal. Het probleem is meestal dat het onvergelijkbare vergeleken dient: kies je voor Kopspijkers, Zembla of De enclave? Verliest je kandidaat, dan erken je voluit de kwaliteiten van de winnaar. Bij Barend & Van Dorp ligt dat anders: wie tegen stemde, was werkelijk tegen.

Uw dienaar had, voorspelbaar politiek en cultureel correct, een pleidooi gehouden voor bekroning van Rooksignalen uit de Nieuwe Wereld, essaytelevisie van hoog niveau. In de beste afleveringen worden macro-ontwikkelingen op economisch, politiek, sociaal en cultureel gebied schitterend geïllustreerd met persoonlijke verhalen. Keten van liefde over Filippijnse au pairs die hun kinderen aan nog weer armeren toevertrouwen om voor Europese kinderen te zorgen, is een klassieker. De gevolgen van 11-9 zijn indringend onderzocht. Recent was er weer een mooie over wat de economische crisis van Argentinië voor de middenklasse betekent. Meestal prachtig gefilmd zonder de artistieke nadrukkelijkheid waaraan men zich in het begin wel schuldig maakte. Het programma verdwijnt en heeft een mooi seizoen achter de rug: schijf.

Maar er was kritiek: wisselvallig, mooifilmerij, soms te weinig kennis van onderwerp en deskundigen die onweersproken orakelen. Zo kreeg godsdienstkenner Karen Armstrong ervan langs. Dus bleven Zembla en de winnaar over. Ook ik stemde voor Barend & Van Dorp, met alle respect voor Vara’s gedegen graafwerk. De dagelijkse aanwezigheid, het gemiddeld hoge niveau, het spraakmakende karakter, de chemie tussen het driemanschap, de swing en lol van het programma, het onvermogen van de publieken om er zelfs bij in de buurt te komen, de combinatie van kwaliteit en publieksbereik — proficiat. Maar er zitten beroerde afleveringen tussen, Boonstra lieten ze ontsnappen, populisme wordt niet geschuwd, Jan Mulders kunst wordt soms kunstje. Barend & Van Dorp is goed, ook om je soms kwaad over te maken.