Televisie

Televisie

Paradoxaal is de opdracht aan publieke omroepen: «Bespeel eensgezind een net en profileer je afzonderlijk.» Misschien dat daarom de identiteit van KRO en NCRV vooral gezocht moet worden in wat ze over zichzelf rondbazuinen. «Het gevoel dat je wilt delen»: typische copywritersvondst die de KRO toevoegt aan een hippieachtige Madonna, op het punt haar baby de borst te geven. Klassiek en toch modern, eeuwig en toch actueel, kitsch en toch geen kunst, gelikt en toch klef. Daarop volgt dan Fons de Poel op zoek naar zichzelf, of Sylvia Millecam, met alle beeld- en geluidsclichés waarin ze bij de KRO uitblinken. Wat misschien toch ook identiteit is. Of ze zoeken met het zoveelste adoptiekind de Spoorloos-moeder in arme contreien. De hoofdpersonen valt niet kwalijk te nemen dat ze KRO’s hulp inroepen bij iets wat voor hen van levensbelang is. De KRO valt te verwijten dat ze jaar na jaar ten eigen bate tragedies en tragedietjes uitmelkt, zich erop beroemend dat ze de tranen terughoudender in beeld brengt dan de commercie.

Sentiment, dat is het gevoel dat de KRO met de kijker wil delen. Waarop de NCRV meldt dat haar kracht schuilt in het feit dat ze mensen in hun waarde laten. Zoals «incestslachtoffers» die hun ganse familie van verkrachting en rituele moord mogen beschuldigen. En dan niet thuis geven als blijkt dat het ziek gefabuleer betrof: «De NCRV zei toch niet dat er verkracht en gemoord is? Dat zei die vrouw.» Achter snelheidsduivels op de weg aan is óók NCRV. Inspelend op het respect dat mannenbroeders voor wet en gezag hebben? Of misschien toch op sensatiezucht? Trouwens, je op de borst rammen omdat je zoveel respect hebt — is dat niet al paradox?

Identiteit bestaat verder vooral uit smoelen. Die kan men zich voor fikse bedragen aanschaffen en men kan ze rücksichtslos dumpen (Driehuis, Trip, Vroomans). De Vara was geheel en al smoel, wat de overgang van Paul de Leeuw naar de NCRV extra bizar maakt. Wellicht dat daarom de NCRV-voorzitter bij Paul mocht komen toelichten waarom Paul zo bij de NCRV past. Met «fatsoen» had de komiek nog te veel moeite, maar zijn zorg voor wat afwijkend en zwak was, dat was nou echt NCRV (of Vara, Avro, KRO, Ikon, EO, Human, RVU, NPS, lijkt me). Paul heeft bij de NCRV een melig spelletje opgeleukt, wat het nog onpruimbaarder maakt. In zijn Herberg kiert tussen de ongein soms een flits brille. Maar NCRV?