Televisie

Televisie

Je staat op straat en hoort een klap: ligt de glazenwasser naast je, van achthoog naar beneden gevallen. Dood. Of je woont in een dorp en moeder stuurt je om gehakt. De winkel leeg. Gluur je over de toonbank, zie je daarachter een koe staan, vastgebonden. Wat doet die buiten de wei? Wordt ze door haar kop geschoten en zakt in elkaar. Race je in paniek naar huis om te vertellen wat die aardige slager voor gruwelijks deed (je dacht dat gehaktballetjes aan bomen groeiden), moet je moeder lachen. Het zijn twee ware verhalen — herinneringen van respectievelijk Frédérique Spigt en Greetje Bijma. Cantate heet de Villa Achterwerk-reeks, waarin zangers een Grote Gebeurtenis uit hun jeugd vertellen. Dan zingen ze een lied over dat avontuur en tussen de bedrijven door wordt het verhaal nagespeeld. Al zie je gelukkig de glazenwasser niet vallen en de koe niet geslacht worden.

Nogal mooi, dat programma van Jan Willem Looze. In korte tijd wordt een kinderwereld verteld, getoond en voelbaar gemaakt — Friese dorpsidylle, Rotterdamse knokjeugd — en wordt een drama (her)beleefd en van commentaar voorzien. Spigt vertelt dat ze niet verdrietig was om de glazenwasser. Eerlijk en ingaand tegen de heersende snik- en snottercultuur. Er zijn voor het programma gecomponeerde liederen, in de onmiskenbare stijl van de hoofdpersoon gebracht. Stemwonder Greetje Bijma liet mirakels bomen en riet ruisen terwijl ze praatte over de kinderjaren — dat verre land dat, ondanks angsten, vooral paradijselijke trekken had voor menigeen.

Maar hoeveel kinderen zullen wat aan Cantate vinden? Bij hen roept het in elk geval heim- noch tijdwee op. Muziek en tekst zijn niet makkelijk. Maar ook minderheden moeten bediend. En misschien komt een kijkertje later in Een goedemorgen met… (Tros) vertellen dat met Cantate de muziekliefde begon. Wat een leuk programma is dat toch: muzikale autobiografie, zelfportret aan de hand van fragmenten. Saaie en boeiende sprekers met prachtmuziek; een voetbalscheidsrechter die louter clichés hanteert en dito muziek laat horen maar die ter compensatie een Russisch lied aankondigt, gezongen door zijn geliefde, die geen sopraan maar bariton blijkt te zijn.

Zaterdag een verrukkelijke aflevering met Pim Vermaat (van de NRC-krekels) die uitlegde waarom door het ellendige klavecimbel Bach tien jaar korter leefde dan wanneer hij een piano had gehad — en andere hilarische theorieën. Verder ben ik verslaafd aan Avro’s reality soap over het Haagse conservatorium op zondagavond. Prachtig is dat.