Televisie

Maarten ’t Hart heeft het aan de stok met Carel Peeters, de Christenheid minus Bach, uitgevers die hem een nacht van huis willen hebben, bollenboeren; en met zijn lichaam dat hem, ondanks Spartaanse levenswijze, vaak hinder oplevert. Niets van zijn ontelbare kwalen en ergernissen blijft ons in Een deerne in lokkend postuur bespaard – wat alleen valt vol te houden omdat op dat mateloze, en vaak houterig opgeschreven, geouwehoer van tijd tot tijd Gods zegen rust. Hoewel die volgens hem niet bestaat. Al krijg je soms de indruk dat zijn voortdurend gehamer op datzelfde aambeeld enige twijfel verraadt.

Als we dan toch goedkoop psychologiseren kan er nog wel een theorietje bij: soms doet hij me denken aan mijn tante die atheïsme combineerde met haat jegens Hem die een zo wrede schepping op Zijn geweten had. Bewijsmateriaal putte ze bij bakken uit de contemporaine geschiedenis, maar haar eigen lot had al volstaan. Dat was eindeloos zwaarder dan dat van ’t Hart, die ik ervan verdenk dat hij de aarsmade die hem teistert al ziet als een sadistische beproeving.

Diezelfde aarsmade leek de drijvende kracht in Jiskefets eerste aflevering. Herman Koch, met bloemen op weg naar een afspraakje, leed aan ondragelijke anusjeuk die hij steeds drastischer bestreed. Empathisch kijker die ik ben was ik opgelucht toen hij zijn blote reet in een caféspoelbak schurkte aan de borstels voor bierglazen: Sjef van Oekel voorbij.

Maar voor Jiskefet is zelfs een verlegde grens onvoldoende en verlossing teken van slapte. Dus hielp het niet, sloeg hij een fles kapot en ging daarmee het ongemak te lijf. Ik overwoog te zappen maar wilde geen watje zijn en bedacht op tijd dat het vpro-satire betrof. Waardoor ik nog zag dat een mammoettankwagen via een enorme slang zalf Kochs huis in pompte. Happy end? Natuurlijk niet: de tankarbeiders waren de drie ‘Peters’, bekend uit eerdere (soms briljante) afleveringen en garantie voor mislukking. Weerloos ben ik tegen dit en andere van hun trio’s, die ergernis over meligheid, ongein en stupide provocatie te zelden helemaal wegnemen.

Bij ons vakantiehuisje roept een koekoek. Dezelfde avond zie ik bij David Attenborough hoe een net uitgekomen jong de eieren van een rietzanger het nest uit flikkert, en de koereiger jonge sterns als haringen naar binnen werkt. De schepping is prachtig, gezien vanuit koekoek en reiger. En nooit es een natuurfilmer die het voor de aarsmade opneemt. Of had Koch aambeien?