Televisie

Televisie

Avro’s reeks over het Haags conservatorium trekt ander publiek dan gebruikelijke reality-soap over ambulance of brandweer. Toch wachten spanning en ontroering de potentiële kijker, die dan wel in zang en snarenspel geïnteresseerd moet zijn. Jong, onstuimig, koninklijk (gruweltitel) is voor docenten jaloersmakend: een school waar de leerlingen barsten van talent, leergierigheid, ijver en ambitie. Waar een conflict tussen docent en pupil niet draait om het feit dat leerling te weinig maar juist te veel musiceert. Waar selectie gaat tussen de heel goeden en de goeden. Zoals ook het verschil in kwaliteit tussen docenten zich louter binnen die categorieën afspeelt, waarbij het eerder draait om de vraag of ze pedagogietalent hebben dan of ze het over te dragen vak beheersen: daarin zijn ze immers meester(es).

In de kunst bestaat geen vooruitgang. Over Bach komt niemand heen, Mozarts moeilijkste aria’s werden tot zijn tevredenheid gezongen en een handvol violisten kan wat Paganini kon. De kunst kent wel traditie en ambacht, eindeloze herhaling en discipline om de techniek te leren zonder welke het (her)scheppen en het mirakel van de muzikale ontroering uitgesloten zijn. Als je vermoedt dat we met z’n allen slordiger worden (het onthutsend onvermogen tot spellen van mijn studenten is een indicatie), dan vind je in het conservatorium een plek waar bij wijze van spreken tafels en jaartallen nog worden opgedreund — al ging het leeuwendeel van dat stampwerk vooraf aan deze hbo-opleiding.

Het duidelijkst zie je dat bij de kleintjes van balletklas: tien, elf jaar, vaak wonend bij een gastgezin om gedrild te worden op het hoogste niveau. Wat een zegen daarom dat ze juf Ludmilla hebben, belichaming van strenge liefde en begiftigd met precies de juiste (licht-plat-Haagse) toon. Hard is de kunstopleiding: met maximale inspanning bereik je het plafond en dat kan te laag zijn — zeker gezien je ambities. Bij ballet dan nog de extra wreedheid van een lichaam dat anders groeit dan «zou moeten». Ademloos volgen we het conflict tussen rebel Jorinde en de dansstaf: zij bloeit in een alternatieve dansscene die haar zoveel tijd kost dat ze, ondanks talent, te weinig basistechniek ontwikkelt om aangenomen te worden bij Kylian. Of de woedende zangdocent wiens pupil ook elders adviezen heeft gehaald. Of de voorbereidingen van een Kurtag-concert met naast Reinbert de Leeuw de meester zelf. Die twee gloriëren muzikaal maar schieten psychologisch en pedagogisch te kort — zeggen ook de studenten. Harde televisie.