Televisie

Televisie

De Duitse actualiteitenrubriek Panorama bezocht Sylt. Desgevraagd verklaarden toeristen dat ze in hun vakantie even geen buitenlanders wilden. Een heer repte van «Deutschtum» dat steeds verder verdrongen werd. Aanleiding voor des televisies komst: de CDU-burgemeester was doende zijn drie asielzoekers, gehuisvest in een container, de deur te wijzen. Op het vasteland had hij onderdak voor ze gevonden, want op Sylt (duizenden toeristenbedden) was gewoon geen plek. Panorama’s snijdende aanklacht was van een verademende politieke correctheid. En ik vroeg me af of die van-dik-hout-benadering in aanmerking zou komen voor de Prix Iris, bestemd voor «multiculturele televisie». De winnaars daarvan gingen in debat bij de NPS, die momenteel bovendien hun bekroonde programma’s toont.

De «eeuwige» thema’s kwamen aan de orde: leg je het accent op problemen die nieuwkomers ondervinden of juist op hun kracht; heb je het over groep of individu; telt het zwaarst dat iemand zwart is of dat hij van voetbal, bier en zijn kinderen houdt; klaag je aan of maak je gein? Dat klinkt algemeen, maar in documentaire of drama maak je keuzes — en daarover valt inderdaad te twisten. Zoals over White Tribe van Channel 4, waarin zwarte acteur Darcus Howe onderzoekt wat er gebeurd is met «Englishness». Weinig blijkt daarvan over en Howe betreurt dat. In Birmingham zegeviert amerikanisme: winkelstraten verkommeren door de bouw van een «mall» vol chroom en marmer; er kan gegokt in «Klein Las Vegas»; Pizza Hut regeert en de voornaamste arbeidershobby is linedance. Vraag is waarin Howes kritiek verschilt van die van Chirac en Kousbroek.

Verder nog gaat hij: dat de kerken leegstaan, dat de middleclass Franse wijn drinkt, dat arbeidersvrouwen geilen op strippende zwarte mannen — het is allemaal even treurig. Hij verwijt de Engelsen gebrek aan de identiteit en trots die immigranten als de Sikhs nog wél bezitten met hun kleding en religieuze feesten. Moeten we van Howe terug naar onze stamrituelen? Naar het imperialistisch/racistische Rule the Waves?

Volgens hem is «shepherd’s pie» niet te vreten, maar het is een schandaal dat je hem nergens meer krijgt: kortom, het is niet goed of het deugt niet. Ik weet een kandidaat voor de Iris: Meral Uslu’s Telefilm Roos en Rana. Boeiend verhaal over brutale meiden die van huis weglopen, richting Istanboel. Geen stereotypen maar individuen, pijn en gein. En toch zit in dit extreme (deels waargebeurde) verhaal volop informatie en stof tot nadenken over de gemêleerde samenleving.