Televisie

Televisie

Het single-play legt het sowieso af tegen de serie, maar binnen dat genre is de comedy bij ons helemaal een witte neushoorn. Dimitri Frenkel Frank, denk ik, is de enige die er een aantal met succes schreef. Comedy, de leuk bedoelde reeks, die zie je volop: vaak aan de lopende band gemaakt en dat zie je. Maar een geestige televisiefilm — nee. In de Angelsaksische theater- en filmtraditie is het (razend moeilijke) genre prominent. Hier wordt het lager aangeslagen en slaagt het zelden — of andersom. Calvinisme lijkt verklaring, maar is dooddoener: in cabaret en satire is wél een fraaie traditie opgebouwd, in theater en op de buis. Ook daarom was het leuk dat bij de eerste reeks Telefilms Man, vrouw, hondje van Nicole van Kilsdonk zat (Avro). Roadmovie over ouder duo dat in Frankrijk Hollandse toeristen oplicht. Vrolijk en met leuke rollen van Ingeborg Elzevier en Kees Brusse (eeuwig 58).

Verrassend is dat de recente Telefilmreeks liefst twee comedy’s telde, die bovendien tot de best geslaagde behoorden. En dat het «vrouwenfilms» betrof, waar vaak beweerd wordt dat Ware Humor van mannen komt. Roos en Rana van Meral Uslu behandelde zoveel pijnlijke zaken dat de term comedy misschien niet adequaat is — maar de kracht van «twee meiden in een trein» ligt in de gein waarmee ze avontuur en leven te lijf gaan, en de gein waarmee de maakster vertederd omziet naar eigen verleden. (Geen van mijn Turkse studenten had hem verdomme gezien, waardoor ze een pikante scène misten: douaniers doen een «maagdelijkheidsonderzoek» onder toeziend oog van Mustafa Kemal.)

Nóg meer geslaagd en evenwichtig was Ochtendzwemmers van (alweer) Nicole van Kilsdonk. Mede door het ingenieuze script van Mieke de Jong (de laatste jaren betrokken bij veel fraaie producties) en een prachtige hoofdrol van Ricky Koole. Moet een buitenlandse markt voor zijn, want elk modern Holland-cliché zit erin (marihuana, gokverslaving, criminaliteit, veelkleurige bevolking, zelfbewuste meid) waarbij alleen de grootste «law-and-order»-isegrim ongevoelig blijft voor de charme van dit muzikale sprookje. Helaas niet goed opgelet bij de aankondiging, want van welke pictogrammen uit de Nicam-Kijkwijzer hebben Avro/NCRV de zwemmers voorzien? Van het bizarre discriminatie-icoon waarmee Vara en VPRO de geestige Amerikaanse serie Beggars and Choosers voorzien.

Daarin komt namelijk een onuitstaanbare zwarte gehandicapte vrouw voor (zal ook nog wel lesbisch blijken). Óf de Kijkwijzer weet geen raad met ironie en spot aangaande politieke correctheid, óf Vara/VPRO steken de draak met Nicam. Wij liggen in elk geval dubbel.