Televisie

Televisie

De jonge schrijver Thomas van Aalten meent dat mensen ten diepste zwijnen zijn en ziet kunst vooral als een methode om dat aan te tonen. Tegenover hem bij VPRO’s RAM de even jonge Natasja van den Berg die het Praktisch handboek voor beginnende wereldverbeteraars schreef. Werelden van verschil, al bleek ook de optimiste vol twijfels en dreef haar meer het verlangen om hoop te hebben dan de hoop zelf. De aflevering bood verder een gesprek met auteur D.B.C. Pierre, cultuurpessimist die ooit als tv-consument behept was met Het Syndroom van de Goede Afloop, de leugen daarvan doorzag, de wereld steeds gestoorder vindt worden en hem daarom in zijn werk van jetje geeft (zijn Vernon Little God, over een bloedbad op een Highschool, is The Catcher in the Rye op LSD genoemd).

«Is het niet de taak van de kunstenaar woedend te zijn?» werd gevraagd. Waarop Van den Berg fulmineerde tegen het cynisme van «de generatie van ’60 in hun leasebakken» en tegen het nihilisme. Deze grove samenvatting van een recente RAM-aflevering is sarcastisch noch ironisch bedoeld. Elke nieuwe generatie wordt door eigen ervaringen, door de wereld die vooral via media op onze weg komt en door kunstwerken die daarop reageren, geconfronteerd met de vraag naar wie wij «werkelijk» zijn en probeert daar eigen antwoorden op te vinden — die uiteraard nooit eenduidig zijn. Noch echt nieuw: als dichter Menno Wigman in dezelfde uitzending stelt dat er weinig te rebelleren valt, lijkt het of de term repressieve tolerantie opnieuw wordt uitgevonden. Maar wat is daar tegen? Alles is al eerder gezegd — in, pakweg, het boek Job en door Euripides en Shakespeare — maar alles moet steeds opnieuw ervaren worden om betekenis te krijgen. Enfin, een boeiende aflevering die ook nog aandoenlijk werd. Erik Jan Harmens, kampioen van poëziewedstrijden, zong off-screen de lof van Kerouac, Bukowski en Jan Arends, terwijl wij hem zoete liedjes op de gitaar voor zijn kinderen zagen spelen. En na zijn dichtregel «ik brak mijn dochters beide armen» hoorde je een vermanend «niet krabben». Want we zijn beesten maar voeden wel op. Verder vernam ik bij RAM dat men overweegt in de VS executies op de betaal-tv te brengen. En zag ik bij B&W dat je bij ons dan goud geld kan verdienen met de terechtstelling van Volkert van der G. Zelfs de beulen verdrongen zich onder aanvoering van de Rotterdamse geschiedenisleraar Sörensen.

Zou Thomas van Aalten gelijk hebben?