Televisie

Televisie

In Ontbijttelevisie zaten Paul Brill en Maarten Huygen van de Volkskrant en NRC Handelsblad. Ze stoppen met televisiekritiek en dat is een verlies. Hoewel verschillend in stijl en benadering waren ze zowel wars van het elitarisme dat veel intellectuelen jegens televisie aan de dag leggen als van het malle populisme dat weer anderen daar tegenover stellen. Bij Brill en Huygen geen «ironische kijkhouding», geen krantendédain jegens het medium, geen minachting op voorhand jegens commerciëlen, maar een open blik waarmee publiek en commercieel werd geprezen waar dat kon en gegeseld indien nodig. Televisiekritiek is voor de zieken en zwakken onder journalisten, zei Dennis Potter (hij recenseerde zelf een tijdje), maar hier kozen kranten voor gezonde zwaargewichten. Terecht, gezien maatschappelijk belang en invloed van het Grote Oog. Beider staat van dienst maakt begrijpelijk waarom ze vaak aandacht besteedden aan de journalistieke kant van de zaak, waarbij ze een scherpe blik toonden die niet altijd in dank werd afgenomen.

«Jammer dat drama het afgelopen seizoen zo mager was», zei Paul Brill. Ik veerde op. Daphne Bunshoek ook: «Welk programma moet verdwijnen?» was haar reactie, want die vraag stond op haar papiertje en het was alweer tijd. Ach, dat is het tv-drama-lot: de beroerdste film, de middelmatigste toneelproductie wordt in elke krant, vaak op de radio en soms op de televisie besproken. Over drama, vaak door een veel groter publiek gezien, geen woord. Brill had gelijk. Er wordt sinds de jaren negentig in Nederland goed tot prachtig drama gemaakt (naast bagger), en dat gebeurt nog steeds (De enclave, De 9 dagen van de gier, Het tweede gezicht), maar kwantitatief loopt het duidelijk achteruit en dan wordt het vaak nog geperst in formule of thema.

Telefilm (jaarlijks zes tv-films met enige actualiteitswaarde) is een mooi initiatief, dat nog standhoudt ook. De genomineerden voor de Lira-scenarioprijs 1998-2002 (Tussenland, Familie en Ochtendzwemmers) waren Telefilms, en op de groslijst van dertien stonden er nog meer. Maar zowel het «gewone» single play dat geen negentig minuten hoeft te duren als de kwaliteitsserie lijkt te verdwijnen. Bij de prijsuitreiking deed de Zweedse producent Gunnar Carlsson (zwaargewicht: Fucking Amal, The New Country, Lilja 4 ever) een bewogen appèl aan de Europese publieke omroep om haar verantwoordelijkheid inzake betrokken tv-drama te nemen. Geen tv-baas had de moeite genomen te komen luisteren: wat weet zo’n sukkel nou van waar het in Hilversum echt om gaat?