Televisie

Televisie

Bij terugkeer wachtten negen uur Zomergasten en waren er zes live te gaan. Geen straf voor wie fan van de formule is, ongeacht de presentator. Sterker, jammer dat de nouveauté, een afsluitend integraal programma (speelfilm, registratie, documentaire) door de zomergast uitgekozen, niet op videobanden past. Een mens kan niet alles hebben. Moe van de reis kozen we niet voor vermoede zwaarte van Britta Böhler om mee te beginnen, maar voor de lichtheid van Paul de Leeuw. En zagen dus een Joost Zwagerman die de vuurproef al achter zich had. Ook van hem ben ik fan — althans, in zijn hoedanigheid van televisiepersonage. Hij heeft niet alleen de gave van het geschreven, maar ook die van het gesproken woord (wat zeker geen vanzelfsprekende combinatie is). Hij formuleert helder, zijn standpunten bevallen me vaak en stuiten niet tegen de borst wanneer dat niet zo is.

Dat maakt natuurlijk nog geen goede gespreksleider, alweer een vak apart. Maar ook daarvoor heeft hij talent, en hij blijkt te leren, want de onrust die hij door te veel interrupties bij Böhler creëerde, was me bij De Leeuw niet opgevallen. Het moeilijke is dat de gastheer buiten gewoon goed voorbereid moet zijn, «alles» moet weten over gast en fragmenten, maar dat dat vooral niet moet opvallen. En dat hij zowel dienstbaar moet zijn aan de gast als, incidenteel, voor weerwerk moet zorgen, zowel om de partner zich beter te kunnen laten profileren als om die, waar nodig, terecht te wijzen.

Dan nog blijft er uiteraard veel hangen. Wanneer Britta Böhler beweert dat de val van de Muur, en daarmee de Duitse eenwording, haar zoveel deed als wanneer morgen de eenwording van Nederland en België wordt geproclameerd — niets dus — dan toont Zwagerman zich begrijpelijk verbaasd, maar de werelden die achter die verbluffende vergelijking zitten, vereisen haast een apart interview. Al werden wel sleutels zichtbaar in wat voorafging: de moeite die ze heeft/had met het «Duits zijn»; en de moeite zich expliciet te distantiëren van de RAF.

Indrukwekkende aflevering trouwens, al zou de waardering bij jongere kijkers wel eens laag kunnen zijn. Enfin, die hadden De Leeuw, met weinig ongein, leuke en fraaie fragmenten en persoonlijke babbel. Al blijf ik me verbazen over zijn naïveteit. Hij kan iemand als boksbal rondrammen en verbluft zijn (of lijken) als blijkt dat dat pijn doet: «Geintje toch?» En dat voor iemand die zelf zo slecht tegen kritiek lijkt te kunnen.