Televisie

Televisie

Fons Rademakers op het Filmfestival, op dvd (box met alle elf films!) en op de televisie. Die toont vrijdag Als twee druppels water (1963), zaterdag Makkers staakt uw wild geraas (1960), zondag een portret van de Roosendaalse Italiaan die een leven lang wind mee had (zo bracht zijn lieve moeder «een duitje van huis uit» mee in haar huwelijk) en die zich lachend afvraagt of hij als bekroning niet ook nog aan de dood zal ontsnappen.

Toch zijn er tekenen van sterfelijkheid: er gaan geen 24 oesters meer bij Fons in, dicht Hugo Claus in een boezemvriendode, maar met kaviaar en ganzenlever wil het nog prima lukken. Fons woont plezierig op twee Italiaanse plekken (uitzicht op Pantheon), ontvangt graag en is een leven lang gelukkig getrouwd. Maker Harry Hosman wil niet dat zijn Rademakersprogramma «documentaire» wordt genoemd en inderdaad zou daar meer diepgang voor nodig zijn en gedegener analyse van het werk. Maar het is een aardig portret van een geluksvogel, een inleiding in diens werk en een inschatting van verdiensten en zwakten door getuige-deskundigen als Ellen Vogel, Harry Mulisch en Paul Verhoeven.

Mooi, wanneer hij over zijn toneeltijd vertelt en refereert aan zijn rol als Toezenbach in De drie zusters. Die gaat zijn dood tegemoet in een duel dat hij voor zijn aanstaande Irina verzwijgt; wil toch afscheid van haar nemen maar komt niet verder dan het verzoek koffie te laten zetten. Tsjechovs meesterschap van de indirectheid brengt Rademakers alsnog tot tranen, waarbij hij snikkend toevoegt dat hij als acteur natuurlijk niet mocht huilen: dat moet de toeschouwer doen.

Wie zondag kijkt heeft voorafgaand de kans gehad zich (al dan niet opnieuw) een oordeel over Rademakers als filmer te vormen. De Hermans-verfilming is na eerste uitbreng nooit meer te zien geweest en Makkers staakt uw wild geraas (scenario Jan Blokker) is zeker niet alleen curieus als tijdsdocument en door de vermaarde acteurs uit die tijd (Vogel, Hermus); het is ook een van de eerste «modern leven»-films rond echtscheiding en generatieconflict, en bepaald niet de slechtste. Moderniteit tegen het decor van de (Sinterklaas)traditie.

Als je bedenkt dat «de jaren zestig» pas eind jaren zestig op gang kwamen, is Makkers een behoorlijk vroege vogel. Maar misschien bedriegt het geheugen me en valt het tegen. Of mee. In die zin is elk retrospectief spannend. Als er nu maar een paar jongeren meekijken, anders mag zoiets binnenkort niet meer.