Muzikale bijdrage

Televisie


‘Vera Keur bij Sonja Barend’ zag ik pas later, op band, en het was inderdaad een gênante vertoning. ‘Op de Vara-berg wonen Vara-kinderen; en die eten Vara-pap met een Vara-lepel uit een Vara-nap.’ De schutspatroon van de onafhankelijke journalistiek schijnt die avond met hartritmestoornissen en hyperventilatie te zijn opgenomen. Keur heeft gelijk op de manier waarop verder alleen Marcel van Dam en Jan Nagel gelijk hebben — verpletterend — en Barend, in haar program toch vaak op dreef, was geheel Her Master’s Voice, wat door een incidenteel speldenprikje alleen maar benadrukt werd. Keur beschreef de ideale Vara-avond. Even leek het of Barend daar niet in zat. Misverstand. Barend richt zich, koket lachend, tot het publiek in de zaal: ‘Zul je toch zo maar horen dat je ontslagen bent.’


Hartelijk gelach. Nee, Sonja, hoe zouden we zonder jou kunnen?


Maar wat een zelfbevlekking. Natuurlijk is die niet louter des Vara’s, ingebakken als die omroep is in het bestel, maar de zelfingenomenheid aan de Heuvellaan is waarlijk torenhoog. Nog es wat: altijd roept HM Televisie (en zeker de Vara) om openbaarheid, doorzichtigheid, controleerbaarheid. Weinig is te dol om achter verzwegen waarheden te komen. Moord en brand wordt geschreeuwd waar gezagsdragers geheime agenda’s hanteren en/of niet bereid zijn op eerste afroep verantwoording te komen afleggen. Prijzenswaardig waar het om publiek belang gaat.


Maar ook buiten politiek en economie wordt van elke burger verwacht dat die voor de camera ziel en zaligheid bloot zal geven. Nu de televisie een keer zelf het onderwerp is, hult ze zich eerst in het arrogante zwijgen van de macht, om zich daarna louter via supporters en eigen kanalen tot de wereld te richten. Wel grappen maken over Koninklijk Huis en RVD, maar zelf lakeienjournalistiek (laten) bedrijven. De Vara blijft gelukkig publiek, maar ik zal nog lang een gore smaak in de bek houden.


Ander, maar beduidend goedaardiger voorbeeld van inteelt zondag bij Reiziger in muziek. Dat was van locatie veranderd om publiek te ontvangen ter viering van de doop van Vrije Geluiden, VPRO-gids voor muziekprogramma’s: klassieken, jazz, wereldmuziek en dus vooral radiogids. Lofwaardige en nuttige onderneming nu via de kabel zo veel muziekzenders te ontvangen zijn en de radio in omroepgidsen zelfs geen stiefkind meer is. Er zijn artikelen over componisten, muzikanten, stijlen, cd-besprekingen. Het eerste nummer bewijst dat er sprake is van een aanwinst. De muziek in deze feestuitzending schitterend (als meestal); de presentatie schutterend (als vaak) — maar zonder enige aanstellerij en alleen al daarom sympathiek. Het publiek bestond uit degenen die zich het eerst geabonneerd hadden.


Ieder voor zich een parel in de beschavingsstrijd. Toch stemde hun aanblik somber door gemiddelde leeftijd: wat zijn wij melomanen oud! Ik weet best dat kleine jochies zo knap cello spelen dat ze voor de tv les krijgen van Yo Yo Ma, en de conservatoria zullen nooit leeglopen. Maar zoals ik de zoon van een professioneel violiste ken wiens muzikale horizon bij house ophoudt, zo merk ik op het hbo dat enige verwijzing naar andere dan popmuziek louter meewarig gegrijns oplevert. Vrije Geluiden heeft nu 4500 abonnees, zei adjunct-hoofdredacteur Marianne Broeder niet ontevreden. Ik vind dat verdomd weinig.