Televisie

Televisie

Het was schrikken: Henk van der Meijden, thuis luisterend naar een Italiaans barokmadrigaal. Te zien dankzij Michiel van Erp in de reeks Op avontuur. Gelukkig controleerde Henk uit zijn ooghoek even of de camera wel liep; en gelukkig wisten we dat het eigenlijk om werk ging, want hij produceert een Rembrandt-musical en zoals de kostuums «zeitgemäss» moeten zijn, zo is hij ook op zoek naar oude muziek — al heeft Rembrandt dit stuk van z’n leven niet gehoord.

Verbluffend trouwens hoeveel Van Rijn en Van der Meijden op elkaar lijken, volgens de laatste. Vooral de hoon die ze trotseerden bindt hen, zij het dat ik Henk zo gauw niet failliet zie gaan. Dank zij zijn ideeënrijkdom, zegt zijn vrouw, want kom maar eens op het idee om het Guinness-record «aantal zwanen in het Zwanenmeer» te verbeteren. Op naar Sneeuwwitje en de zevenhonderd dwergen. Maar de firma floreert en dat huwelijk lijkt behoorlijk gelukkig — kom daar maar es om.

Was het Van der Meijden-portret ook prachttelevisie, zoals we dat van Van Erp gewend zijn? Ik vond van niet. Wel fraaie scènes («Hoe vond je zelf dat het ging?» vraagt Henk aan Ted de Braak, debuterend spreekstalmeester in zijn circus, die door de houdgreep waarin zijn baas hem neemt in combinatie met angstaanjagende mimiek wanhopig moet vaststellen dat hij gruwelijk gefaald heeft; of het opstellen van Russische danseressen op de trappen van Des Indes omdat Anna Pavlova daar ooit de laatste adem uitblies — de meester choreografeert zijn kitschclichés), maar het haalt het niet bij, pakweg, de schitterende röntgenfoto die Van Erp maakte van een Van der Valk-vestiging, van meneer Gerrit tot de barjuffrouw.

«Michiel goes extreme» zou de ondertitel van Op avontuur (met dank aan Brard) kunnen luiden. Dat is voor de kijker wennen, niet alleen omdat de maker altijd buiten beeld bleef en nu in verscheidene functies zichtbaar is, nu eens als «objectief» waarnemer, dan weer als geëmotioneerd betrokkene; maar ook omdat het vroegere werk minutieus gecomponeerd was terwijl nu de structuur losser is: grillig verlopende lotgevallen. Dat levert trouwens mooiere resultaten op dan in het geval Henk, ook al omdat Van Erps unieke mengsel van oprechte nieuwsgierigheid, ironische verbazing, lichte afkeer en respectvolle bejegening van geportretteerden zowel in het oude als in het nieuwe werk zit. Televisie van de betere soort dus. Maar Van Erp heeft zulke scherpe persoonlijke records staan dat hij die niet snel zal verbeteren.