Televisie

Televisie

Het geluk van Nederland bezocht Staphorst. We kregen wat we al wisten. Dat is niet veel want wie het tv-toestel duivels acht wil geen stadse jongelui ontvangen voor een leuk gesprek over sociale controle en verdoemenis. Die niet op vragen reagerende vrouwen-in-klederdracht op de dorpsmarkt hadden sowieso groot gelijk. Verbluffend de arrogantie waarmee de televisie zich op passanten stort; de geilheid waarmee die bereid zijn ziel en zaligheid te etaleren; de hoon waarmee de weigeraar tot spelbreker of verdachte wordt verklaard. Degenen die openheid eisen kijken bovendien zelf wel uit zich bloot te geven. Behalve dan Bram van Splunteren, maar diens veelbesproken tranen vormen weer een ander onprettig verhaal. Het geluk maakte zich licht bespottelijk door de indruk te wekken dat ze de Staphorster jeugd opriep, decennia na Hitweek en Schippers, zich van kluisters te bevrijden. En het vestigde een smakeloosheidsrecord door middel van lollige benadering door Heeresma jr. van zelfdoding en uitstoting in die kringen. De VPRO is in de war, zoals Vrij Nederland recent kopte — al is dat bepaald geen nieuws. En al bleef veel moois ongenoemd. In dat stuk ook Paul Jan van de Wint. Na zijn Waskracht-item waarin Muntz vermomd als Adolf H. orthodoxe joden op de vlucht joeg, brak de pleuritis uit bij de VPRO. Toen had toenmalig hoofdredacteur Van den Brink volgens hem «de hele oude garde» eruit moeten gooien. Scherpe satire en keiharde onderzoeksjournalistiek hadden dan voor «opschudding in het land» kunnen zorgen die je met de huidige «grijze muizen» niet bereikt. Opschudding, dat lijkt het hoofddoel van Muntz en Van de Wint. Ze waren bij de RVU met Het grote complot: De wereld verklaard.

Ze lieten experts aan het woord over de wantoestand waarin onze rechtsstaat zich bevindt. Zoals Gretta Duisenberg haar Wim jubelend door de telefoon liet weten dat ze een «fántástische» dag bij de Palestijnen had gehad (want met veel onrecht en leed en rouw), zo verkneukelt ons duo zich over het feit dat Nederland één grote tyfuszooi van oplichters, belangenverstrengelaars en machtswellustelingen is. Ze hebben geen oninteressante zegslieden, maar kloppen hun zaak door middel van montage, gekke bekken, zonnebrillen, demagogische vragen op tot brallend pamflet. Reuring, daar gaat het om, dus begint de aflevering over Nederlandse rechtspraak met beelden van een hysterisch krijsende nazi-rechter; en sluit een aflevering over de werking van onze democratie met Mussert en andere NSB’ers. Verzetstelevisie dus eigenlijk. Wel wat laat. En nogal stinkend.