Televisie

Bijna zo oud als de televisie; geleidelijk meeveranderend met methoden en technieken van dat medium; spiegel van economische, sociale en culturele veranderingen; bescheiden, gedegen en sympathiek: Van gewest tot gewest. In elk zichzelf respecterend land zetelt nationale televisie in grote steden. Bij ons komt die uit het Gooi, wat vaak als oorzaak voor het relatief lage niveau ervan is genoemd vergeleken met (vooral) de BBC. Waarschijnlijk lag de oorzaak veel meer in verzuiling en in onderschatting van de mogelijkheden, waardoor televisie lang in handen bleef van radiomakers — en van hen vaak niet de besten.
De BBC is niet meer wat ze was en onze publieken zijn geprofessionaliseerd. Maar Hilversums (en dus provinciaal) of niet, lang leek het op de buis of Nederlanders in Amsterdam en Den Haag, desnoods in Rotterdam woonden. De uitzonderingen waren in drama te zien voor zover dat zich op streekromans baseerde: Merijntje, Bartje, Het wassende water. Die bron droogde op. Tot de laatste jaren vooral de KRO zijn drama in dorp en dialect situeert. Met interessante resultaten als Tijd van leven en De 7 deugden. Maar altijd was er Gewest, bespot door stadslui die er niet of slecht naar keken. Die plots Jorwerd in hun hart sloten, niet beseffend dat ook Gewest al een tijd veel dieper ging dan midwinter blazen: problemen in de landbouwsector, milieu, verdwijnende middenstand, ontbrekend openbaar vervoer. De items kort maar gedegen. En soms (gelukkig) ook licht van toon.
Mij maak je blij met een kwartier over twee Friese ijsclubs die jaarlijks wedijveren om de eerste kortebaanwedstrijd in hun gehucht. Bestuur en leden die zich bovenmate inzetten; de willekeur van de Vorst die de een verblijdt met min acht, waar de ander het met min zes en dus een centimeter minder ijs moet stellen; het concurreren met de hoofdprijs: ƒ250,- of een meier meer. De verliezende ijsclub belt altijd de winnaar om te feliciteren. Tien minuten documentaire, maar voldoende materiaal voor een dramascenario dat Fanfare naar de kroon steekt.
Tot slot veegt de presentator zijn schaats af met een stuk linnen: «bruggetje» naar de teloorgang van Walra, dat geen dames meer kan vinden voor het aan huis demonstreren en verkopen van haar textiel — van badhanddoek tot complete huisinrichting. Verhandeling in notendop over arbeidsmarkt, het aandeel van vrouwen daarin en het verdwijnen van de uitzet die een meisje bij elkaar spaarde om een goede partij te zijn. Sommige items zouden zo in Andere tijden kunnen en andersom. De steden mochten willen dat ze wekelijks een zo gedegen Monitor hadden.