Televisie

Televisie

Sinds ijzeren jaren huren we Drentse huisjes — gevaarlijk leven is de leus. In een tuin staan gezusterlijk de Venus van Milo en Sneeuwwitje met wat dwergen in kunststoffen uitvoering — hoge en lage cultuur vereend, Van der Ploegs droom. Soms forens ik. Voor eerste klas te ouderwets-egalitair en te zuinig ben ik alert op het vinden van een zitplaats met kleine kans op hinder. Ongelofelijk hoeveel conversatie mensen om zeven uur ’s ochtends aankunnen. Dus zoek ik alleenreizigers, maar ook voor hen is niemand veilig: voorbij Meppel besluit mijn buurvrouw haar vriend per gsm te wekken; tegen Amersfoort staat hun relatie weer op de rails, heb ik schele koppijn en ben twee bladzijden verder. Revolutionair ook een andere ontwikkeling: een leven lang ben ik verbaasd over de lijdzaamheid waarmee ontelbaren de tijd in wachtkamers en treinen starend doden, maar sinds Spits zijn we een lezend volk.

Altijd te beroerd geweest voor boek of zelfs krant — maar als het niks kost, moet je wel. Waarna je het gekregen kreng uit je handen mietert waar het je uitkomt.

Vrijdagavond rest één plaats naast een boersige jongen. Als de trein rijdt gaat zijn walkman aan met oorverdovend geluidsafval van «hevig metaal». Aan de andere kant van het gangpad een Surinaams stel. Hun baby slaapt op papa’s buik: aandoenlijk. Buurman tovert nog meer uit de walkman, dus stop ik vingers in mijn oor om te lezen — wat hem een triomfkreet ontlokt. De jonge moeder gaat naar het balkon voor een sigaret. Als ik opkijk lacht ze. Naar iemand anders, denk ik even, maar het is in en tegen mijn smoel. Ze lacht zich rot, nu samen met buurman.

Ongemakkelijk. In Zwolle komt een andere plek vrij. Ik verhuis — de jongen en het stel brullen van plezier. Geen woord gewisseld, geen klap gehad, maar ik weet een beetje wat discriminatie is: sommige jonge mensen vinden elkaar in haat tegen een ouwe lul die iets anders dan Spits leest. Veel onrecht in de wereld, wat u zegt.

Dat lijkt BB-bewoner Ed ook te vinden. Die weigerde te vertrekken toen hij werd weggestemd — daad die hij zelf plaatst in het kader van Verzet en Luther King. Zijn kortstondig optreden een aaneenschakeling van polarisaties die de overtuiging wettigen dat hij door Tonnekreek tegen betaling er in is gestopt om een stervenssaai programma te redden. Maar de man heeft écht een baby. En hij kéék niet eens naar dat kindje dat hij weken niet zag. Ontzetten uit de ouderlijke macht.