Televisie

Televisie

Linke soep om satire over commerciële televisie te maken. De werkelijkheid is cynischer dan de spotter kan bedenken en het briljante Amerikaanse Beggars and Choosers ligt vers in het geheugen. Maar vooral: thema en variaties liggen zo voor de hand dat je verschrikkelijk leuk moet zijn om leuk te zijn.

TV7 kent aardige grappen, er wordt goed geacteerd maar verschrikkelijk leuk is het niet. Wat de vraag oproept waarom de publieke televisie niet als doelwit is gekozen. Die heeft volop boter op het hoofd en dáár is werkelijk sprake van een dramatisch conflict: de spanning tussen markt en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Al is dat misschien meer iets voor een tragedie. Neem Netwerk. Hun aankondigingen tetteren je de oren van de kop. Belooft Wichtigmacher Karel van de Graaf een onthullende reportage van «ons researchteam» over de politie-inval bij bouwondernemingen, volgt een item waarin je geen spat méér te weten komt dan wat je in het Journaal zag. Dan zal de kro Netwerks gewijs het raadsel-Fortuyn verklaren. Is de man rechts extremist? Hyperventilerend gaat Netwerk op pad naar de Den Uyl-lezing waar Gerhard Schröder spreekt. «Als er één Europeaan is die weet wat extreem rechts is, dan is hij het. Toch?» zegt voice-over De Poel.

Pardon? Slaat dit op nazi-Duitsland? Op huidig extremisme in Duitsland? Dat is wel erg goedkoop. En ongepast als je vaderlands zelfonderzoek doet. Schröder loopt straal langs Netwerk heen. Dan de vraag op de receptie gesteld aan Van Thijn. Die wil niet aan de vergelijking met Le Pen maar wel aan «inspelen op intolerantie». De Poel: «We vervolgen onze zoektocht met een uitstapje naar Frankrijk en vragen het, waarom ook niet, aan Le Pen zelf.»

Waarom niet? Waarom in jezusnaam wel? Beelden van snelweg, muziek van bas en drum, ondergaande zon, camera filmt auto via achteruitkijkspiegel (wordt Netwerk door Constant Kus ters gevolgd?). Eerst blijkt Le Pen Fortuyn niet te kennen maar daarna vindt hij de vergelijking zo gek nog niet. Netwerk jaagt (snelweg schuin in beeld) terug naar Nederland (shot molen), stelt de vraag aan drie prominente cda’ers (shot asbak met sigaren) en concludeert: «Niet extreem rechts, wel populistisch.» Dan een duidinkje van niks door psycholoog Wagenaar en ten slotte de vraag aan Fortuyn: «Wie is Pim Fortuyn?» «Ga je huiswerk doen», zei die. Voor het eerst ben ik het met hem eens. De commercie maakt bagger over niks; Netwerk over essentiële zaken. Wat is erger?