Televisie

Televisie

Van Vét VMBO (rvu) zag ik op video het eerste deel als laatste. Omdat het losse afleveringen zijn, leek dat niet uit te maken. Dat deed het wel. Het betrof individueel vbo, voor kinderen die grote moeite hebben met leren en wier keuzemogelijkheden zeer beperkt zijn. Juf legt uit dat ze alleen de «verzorging» in kunnen. Marit: «Als je hier op school zit, dan kan je, zeg maar, dus gewoon geen chirurg worden?» Het is alsof ze dat voor het eerst beseft en er klinkt iets van verontwaardiging in door. Juf bevestigt. «Maar wel kapster, toch?» zegt Mijntje, alsof dat redelijk vergelijkbaar is.

«Maar wij zullen niet veel verdienen, of zo», zegt Marit. Jufs antwoord ontbreekt, maar je kunt naar de geest ervan gissen omdat ze een vrouw is die vindt dat de eerste opdracht van de school is om kinderen die binnenkomen met «we kunnen niks en zijn dom» zelfvertrouwen te geven. Dat doe je door respect te tonen. Ach, dat is allemaal taal. Maar als aan het eind van het schooljaar blijkt dat Marit, Mijntje en Annet school leuk zijn gaan vinden en enorm hun best hebben gedaan, dan maak je een diepe buiging voor deze reïncarnatie van Theo Thijssen. Er zijn er meer die haar principes huldigen, maar alleen met grote gaven van hoofd en hart zijn ze in praktijk te brengen. En die worden in het vmbo belazerd gehonoreerd. Niet dat Mijntje echt heeft leren lezen, maar ze kan alle vragen beantwoorden als een vriendin haar de tekst voorleest. De verrijzenis van Annet, kinderlijk en gepest, mag helemaal een mirakel heten. «Het bloempje gaat weer open», zegt haar moeder, en juf en collegae hebben daar een groot aandeel in.

Dit hoopvolle document ging dus vooraf aan vijf afleveringen vol kommer en kwel met leerlingen die niet wilden, konden of allebei. De machteloosheid van de ploeterende en soms falende staf werd die van de kijker. Ooit had een complete klasse geen enkele kans op opleiding. Dat was tragisch, maar ook enigszins troostrijk. Wie nu nog onderaan zit, moet wel een loser zijn, en ik vrees dat dat veel agressie verklaart. Iets anders is dat jongerencultuur en school op gespannen voet staan. In de epiloog bleek dat veel achteraf nog goed komt, mede door werk. Dan begrijp je waarom de school probeert iedereen een diploma te geven. Zelfs onhandelbare Daan, die het niet afmaakt, wordt geprezen door de keukenchef van het verzorgingshuis waar hij werkt. Vét VMBO was weer klasse van TVDits.