Televisie

Televisie

Archie’s dood stemt weemoedig. Hij droeg met Edith de leukste en meest politieke familie-comedy uit de tv-geschiedenis. All in the Family was zowel buitengewoon intelligent als succesvol bij een massapubliek. Dat de serie naast «liberals» ook «conservatives» bond, zal wereldverbeteraars bescheiden stemmen. «Rechtse» jubel valt te verklaren uit identificatie met een onmogelijke man met nare opvattingen — daarvan lopen er nou eenmaal veel rond — maar dat «links» stiekem van hem ging houden bewijst dat schrijvers en acteur van die zak een «Mensch» wisten te maken. Zoals op zijn beurt «Meathead» volop kleinmenselijke trekken bezat. In het vpro-pakket werd de serie een topper, mede door het kleine aantal zenders. Tegenwoordig kan het een tijd duren voor je doorhebt dat er iets bijzonders aan de hand is. Als Beggars and Choosers niet op 3 maar bij de commercie had gezeten, was het me misschien ontgaan en had ik Rob Malone (ook een briljante rol) gemist.

Met acteurs worden we doodgegooid: een derde van het tv-aanbod bestaat uit fictie. Daarnaast draaft de Hollandse variant op in panel, quiz, spel en Ster. Wie niet «in soap» is, komt steeds vaker jongelui tegen die als acteur worden aangekondigd en van wie hij nooit heeft gehoord, laat staan dat hij ze eerder zag. Ze zijn beroemd en wij weten nergens van. Dit moet veel jongelui inspireren. Voor Starmaker moest je nog kunnen zingen, maar inzake acteren is de droom over roem langer vol te houden. En roem levert het op: collega speelde rolletje in Westenwind, vriend in GTST. Beiden zijn hbo-docent en hun studenten reageerden alsof er Oscars waren gewonnen. (Interessant hoeveel hbo-studenten soap in hun takenpakket hebben — terwijl je aan toneel, andere kunsten en zelfs serieuze kranten bij weinigen hoeft te refereren: glazigheid troef bij het merendeel.)

Dat het bij een deel van de waarlijk getalenteerden ook meer om roem dan kunst gaat, bewijst Hans Kesting. Die in Niek Koppens fraaie documentaire over Toneelgroep Amsterdam zulke roerende rollen speelt (als acteur en als zichzelf) en die, ondanks het fiasco met Paul de Leeuw, door de Vara uitverkoren lijkt voor waar het echt om gaat: presentator. Van wat? Dondert niet: quiz, spel, praatprogram. Ach, het onderscheid tussen hoge en lage cultuur schijnt nou eenmaal achterhaald en reactionair te zijn. En zo eindig ik toch nog als een kankerende Archie Bunker. Dat acteren veel talent vereist maar bovendien een vak is, blijkt uit Bram van Splunterens aardige lopende reeks De acteurs.