Televisie

Televisie

Indachtig de uitspraak van een oude geleerde op de vraag welk nieuw boek hij las — «op mijn leeftijd leest men niet meer, men herleest» — was ik in Thomas Manns Buddenbrooks bezig toen de vakantie aanbrak. Kunst overschrijdt grenzen en volgend jaar rekenen we allemaal in euro’s, maar het leek me gepast bij verblijf in het departement Marne voor Franse aanvulling te zorgen. Waardoor het kan gebeuren dat ik afwisselend doende ben met het verval van een Lübeckse koopmansfamilie; met Voltaires, overigens ook uit Duitsland afkomstige, Candide (daartoe aangezet door Quidam Quidam welks hoofdpersoon op die zuivere dwaas geïnspireerd is); en met Marc Chavannes’ Frankrijk achter de schermen. Dit aangevuld met L'Union (Grand Quotidien issu de la Résistance), dankzij welk blad ik begrijp waarom we dochterlief niet mobiel kunnen bereiken en vice versa: we zitten in een van de vele «witte», signaalloze want onrendabele gebieden. Voor 1,4 miljard Franse frank moet ook «la France profonde» over drie jaar bereikbaar zijn (400 miljoen van de belmaatschappijen, 1 miljard van overheden), maar L'Union twijfelt ernstig aan de haalbaarheid van Jospins belofte. Ik was gewend dat streekbladen het buitenland als bijzaak zien maar in dit blad ontbreekt het nu al drie dagen geheel, en een alternatief is er niet. Erg vind ik dat niet, maar van Chavannes’ analyse over een zich naar de wereld openend Frankrijk vind je hier geen echo. Zomin als van zijn «elegantie van de bewoners». Of het moet via de tv zijn. Ik zet die aan voor een samenvatting van de Touretappe en krijg het weerbericht gepresenteerd door een adembenemend elegante veertigster. Zij staat (in tegenstelling tot menige hakkelende Nederlands collega) ver boven de materie in soepele spraakwaterval en bevestigt zodoende de vooroordelen die ik een halve eeuw hoorde maar te zelden in de werkelijkheid herkende over «la Parisienne». «Dit volk heeft van een leven rond schoonheid een project gemaakt», schrijft Chavannes.

Natuurlijk denken hij en ik stads. Waar ter wereld biedt platteland openheid en elegantie? Graan, daar draait het hier om. Toch, nog maar 4,3 procent werkt in de landbouw die 2,4 procent bijdraagt aan het bruto binnenlands product. En ook hier sneuvelen de boeren. Of zoeken naar noodoplossingen: in een dorp verderop zit een struisvogelboerderij. Volop lege huizen en een verdwijnende middenstand. Ook ik zoek een supermarkt op 20 kilometer omdat de kleine Proxi (10 kilometer) slechts uitgelopen kazen en rottend fruit biedt. Enfin, «laten we onze tuin bewerken» (Candide). Althans, frambozen plukken.