Televisie

Televisie

Omdat we niet alles tegelijk kunnen zeggen, draait het sinds 11 september vooral om volgorde en toon. Als je altijd vond dat de VS een arrogante politiek voeren met weinig aandacht voor slachtoffers van wereldwijde liberalisering, voor eigen aandeel in uitputten en opwarmen van aarde; waarin schending van mensenrechten aan de orde komt wanneer schenders tot de tegenpartij behoren terwijl andere schenders geduld tot gesteund worden zolang dat in eigen belang is — wat moet je dan nu? Dat blijven zeggen, natuurlijk. Maar als het het eerste of zelfs enige is wat je zegt, en je toon is luid en je bent bovenal verontwaardigd over de lelijke blik die een hoofddoekmeisje in de tram kreeg, dan ben je wellicht bezig tegenwicht te bieden aan dom en gevaarlijk wraak- en oorlogsgehits, maar ik voel me er toch ook ongemakkelijk bij.

Na drie minuten stilte in de kantine vroeg een student: «Is dit niet wat scheef, vergeleken bij waar we niet voor zwijgen?» «Ja», zei ik, «maar het moet wel.» Daarna gingen we terug naar De Swaans theorie uit Zorg en de staat en stelden vast dat het begrip «externe effecten» (andermans sores raken jou via een omweg uiteindelijk toch) hier wel heel letterlijk en gruwelijk werd geïllus treerd. (Overigens geloof ik niet dat «de ongelijkheid wegnemen» terrorisme doet verdwijnen — er is veel meer dan sociaal-economische bestemming, gelukkig en helaas.)

Toch meende ik ook te moeten zeggen dat die externe effecten als een schokgolf door de wereld dreigen te gaan en dat ze, indien uitmondend in economische recessie, de armsten het hardst zullen treffen (met dank aan die freelance-piloten).

En die zitten ver weg. En wij, óók maar minder getroffen, zullen ons dat aantrekken, zoals onze (over)grootouders verbijsterd waren over de slachtingen van ‘14-'18 — maar deel van ons collectief bewustzijn werden ze nooit écht vanwege neutraliteit. Hemd en rok: de mens schiet te kort.

Vrijdag Het gouden beeld voor de beste programma’s naar het oordeel van tv-makers zelf. Lijkt garantie voor deskundigheid maar betekent dat Ron Brandsteder en Michiel van Erp samen uitmaken wat de mooiste televisie is. Presentatie dus door Caroline Tensen en Margreet Dolman. Winnaar in de categorie «nieuws» werd de Enschede-ramp van SBS6. Oorverdovend gejuich, SBS-omhelzingen, «Yes! Yes»; in polonaise werd Bernard Hammelburg naar het podium gebracht. Die zei iets onduidelijks over «New York» en stak een lakeien-elogie af op Fons van Westerloo «zonder wie…». Het draait om toon: die was stuitend.