Televisie

Televisie

Vijftig jaar televisie. Vrij Nederland confronteerde Mies Bouwman met tv-columnist Bert van der Veer. Bert even veelzijdig als Mies, zij het achter de schermen van de commerciëlen. Mies mist liefde, ziel, creativiteit en beschaving in de huidige televisie. Bert bezit die liefde wel maar is pragmatisch waar het kijkcijfers en geld, cynisch waar het tv-persoonlijkheden betreft («puurheid bestaat niet meer») en hij hanteert een ruim beschavingsbegrip: zolang er geen schade wordt aangericht moet het kunnen. Ondanks die verschillen eindigt het gesprek met Mies’ oproep aan Bert samen een format te bedenken «dat voldoet aan ons ideaal en scoort als een gek». Welk ideaal ze met Bert deelt, blijkt nergens uit, maar helemaal verbazend is haar reactie niet, want wie Bert hoort of leest, treft een intelligent en geestig man, goed stilist bovendien, met grote kennis van tv-zaken, theoretisch en praktisch (hij regisseert Barend & Van Dorp, schrijft scripts en maakt programmaschema’s), voor wie ook de Hogere Cultuur weinig geheimen kent.

Hij is niet de enige in die commerciële wereld. Naast dombo’s, patsers en nitwits treft men daar mensen van smaak en tv-verdiensten, waarvan een enkeling een goed programma verzorgt, anderen shit maken die ze te vuur en te zwaard verdedigen tegen «elitaire azijnpissers» en weer anderen als directeur of bestuurder de modderschuit van een vlaggetje voorzien. Het is een verwarrend soort dat Naipaul leest, de Kindertotenlieder beluistert (en dat ook graag laat weten), ver kan meegaan met zorgelijke moralisten, maar uiteindelijk elke vorm van bagger van rechtvaardiging voorziet.

Het gesprek kwam op Een rug te ver (V8), waarin iemand duizend gulden verdient als hij in twee minuten meer haringen eet dan zijn tegenstander (kotsen is het doel); zoveel mogelijk vreemden overhaalt tot tongzoenen; of (wat Mies had verbijsterd) zoveel mogelijk mensen spaghetti uit zijn onderbroek laat eten. Bert: «Neemt niet weg dat het een nieuw genre is; niet makkelijk om te bedenken; fout, maar wel creatief.»

Daarmee nam hij een kleinburgerlijke blokkade in mijn hoofd weg en prompt stroomden de ideeën: in vijf minuten de meeste boeren respectievelijk scheten laten; zoveel mogelijk mensen bereid vinden zich onder te laten fluimen (varianten zijn zeiken en schijten); in Big Brother de deelnemers hun wc-papier afnemen; record tieten-voelen vestigen; wippen bij het Kruidvat (Bach-cd’s als hoofdprijs). Overigens: we meten de stand van de drukpers niet af aan Privé en Chick. Vijftig jaar televisie is ook Diogenes, Zembla, Arjan Ederveen, Ireen van Ditshuyzen, Michiel van Erp en vele anderen.