Televisie

Televisie

Wat is schokkender: de Libanese die juicht bij het bericht dat zoon Ibrahim door zelfmoordaanslag martelaar is geworden (Femmes du Hezbollah) of de Amerikaanse die verklaart dat alle mensen die de VS haten in naam van vrijheid en gerechtigheid dienen uitgeroeid (De Nieuwe Wereld)? Alles bij de vpro die volgens een sarcastische Wilma de Rek in de Volkskrant er eindelijk achter is dat er in Amerika wat maanden geleden «iets akeligs» is gebeurd. Als actualiteit de graadmeter voor kwaliteit is, dan loopt de vpro niet voorop.

Maar moeten alle omroepen en zenders iemand op Ground Zero hebben? Zijn analyse, achtergrondinformatie, zelfs essayistiek dan niet des televisies? Mijns inziens is de vpro in topvorm met eigen producties en aankopen rond 11-9 en, breder, de Arabische wereld. Want Kees de Groot van Embdens indrukwekkende Oran, de tweede pest over de dapperen die met doodsverachting de fis en de dubieuze Algerijnse regering trotseren, en Quand les hommes pleurent over het erbarmelijk lot van Marokkaan se landarbeiders in Spanje — ze zijn los van torens en thema gemaakt. Maar ze krijgen een plek in dat enorme 11-9-mozaïek waaraan alle media, inclusief Volkskrant en vpro, bouwen. 7 Dagen bracht een Arafat-portret; verhelderend, al was het maar als bevestiging van diens betrekkelijke raadsel achtigheid. De week erop portretteerden ze daar, something completely different, Dave Robb, morsig onderzoeksjournalist die Hollywood doorkruist op zoek naar de invloed van leger en luchtmacht op scripts in speelfilm- en tv-industrie. Don Quichot die je je als hoofdpersoon in detective kunt voorstellen. Zijlijn, zeker, maar verhelderend inzake de militaire propagandamachine.

De aflevering van De Nieuwe Wereld was een juweel. Bekroning van een ontwikkeling waarin DNW er steeds beter in slaagt individuele lotgevallen en keuzes binnen grote, soms mondiale context te plaatsen. Dat lukt kranten incidenteel, maar «New Yorkers in verwarring» en analytici als Castells en Karen Armstrong horen en zien, dat heeft een impact die letters nu eenmaal minder hebben. Die Hezbollah-vrouwen trouwens: hun woede over vrouwenonderdrukking vormde een verrassende ontknoping van een documentaire waarvan je dacht dat het bij nationalisme en religie zou blijven. Hilarisch is het wanneer de zoontjes van zwartgesluierde Zeyneb hun idealen ontvouwen: In plaats van islam-dromen willen ze geld, huizen, auto’s. «Waarom Iran?» zegt de jongste, «geef mij maar Frankrijk.» En strenge Zeyneb kan haar lachen niet houden. Menselijk.