Televisie

Televisie

Mijn studenten keken naar een NOT-programma uit 1996, bestemd voor groep 8 en handelend over geweld. Vooral jongetjes zijn daar dol op. Ze lijken dus erg op volwassenen, al maakt een deel van die groep zich zorgen over de kleintjes. Want inmiddels is de communis opinio bij onder zoekers dat tv-, video- en computerspelgeweld wel degelijk invloed heeft. De injectienaaldtheorie wordt nauwelijks aangehangen (stop er tv-geweld in en prompt komt er grootschalig en structureel geweld uit), maar kortetermijneffecten blijken bij grote groepen meetbaar en bij kinderen in slechte psychosociale omstandigheden kunnen die effecten langdurig en vergaand zijn. Aan die sociale omstandigheden proberen wereldverbeteraars sinds mensenheugenis definitief een eind te maken, maar zolang die pogingen vergeefs zijn, wordt geprobeerd op kleinere schaal te redden wat er te redden valt.

In dat licht maakte de NOT haar media-educatieprogramma. De boodschap: geweld lijkt geweldig, maar in het echt zijn de gevolgen, lichamelijk en geestelijk, vaak vreselijk. Terwijl ik bedacht hoe goed de bedoeling en matig de uitvoering was en hoe snel zulke programma’s gedateerd raken, waren mijn pupillen verrassend positief. Kritiek was er, maar de noodzaak kinderen tegengif toe te dienen, werd volmondig onderschreven en in dat licht werd veel vergeven.

Toen werd het spannend: een studente had haar stage in een buurthuis afgebroken omdat ze zich niet kon verenigen met een beleid waarin de kinderen in haar ogen vreselijke programma’s mochten bekijken die prompt tot reëel bestaand gooi- en smijtwerk leidden. Een ander, stage lopend op een basisschool, vertelde hoe van opgehaalde centen op vrijdagmiddag een videoband wordt gehuurd of, als de oogst te klein is, televisie wordt gekeken waarbij het gewelddadige Dragonball Z favoriet is. Zij aarzelde: het vertoonde beviel haar niet, maar de kinderen zijn er even gek op als op McDonald’s en het maakt school voor hen aantrekkelijk. Ik ben tegen, maar sta voor keurige studenten en niet voor kinderen in een wijk met lage inkomens, dertig talen en weinig stimulans van thuis.

Toen kwam de compensatietheorie ter sprake: latent aanwezige agressie zou juist gekanaliseerd en opgelost worden door het zien van fictief geweld. Ik vergeleek en noemde de theorie dat porno goed is, want uitlaatklep voor mannen. Waarna peiling uitwees dat studentes in de sociale beroepen prostitutie tegenwoordig als zegen zien. Het kan verkeren.