Terug naar de goede oude tijd

Soms is de wereld ineens prettig overzichtelijk. Zoals vorige week, toen Bolkestein riep dat het hoogste belastingtarief terug moet naar vijftig procent en dat de vermogensbelasting moet worden afgeschaft.

En toen Wallage daarop riep: ‘Iemand die de bovenste vier procent van de inkomenstrekkers er een paar miljard bij wil geven terwijl de overheid op zwart zaad zit en we net ontdekt hebben dat er ook nog zoiets als armoede bestaat, waar zit zo iemand met zijn hoofd? Wassenaar, ja, Wassenaar.’
Je waant je even terug in de goeie ouwe tijd toen Hans Wiegel dit soort dingen predikte tegen de nivelleringsdrang van de vermaledijde Den Uyl. Helaas, zo overzichtelijk zijn de tijden al lang niet meer. De antagonisten van weleer delen nu het regeringspluche en dit tot wederzijds genoegen. Dat het genoegen daarbij iets meer aan de liberale kant is, laat de inkomensontwikkeling van het afgelopen decennium zien. Na een lange periode waarin de inkomensongelijkheid voortdurend afnam, neemt hij de laatste jaren geleidelijk weer toe. Al jaren houden de inkomens van werknemers gelijke tred met de inflatie en zitten die van de uitkeringstrekkers daaronder, terwijl directies en andere vrije jongens hun wedde met percentages tussen de vijf en zeven procent ’s jaars laten stijgen. Over de top van dat inkomen - het stuk dat boven 93.000 gulden per jaar ligt - betalen zij dan de door Bolkestein gewraakte zestig procent belasting.
Waarom komt de VVD-voorman met dit voorstel? Natuurlijk roept hij dat grotere inkomensverschillen de dynamiek op de arbeidsmarkt bevorderen en dat lagere belastingtarieven de bedrijvigheid stimuleren en dat door dat alles meer werkgelegenheid zal ontstaan. Kletskoek, en dat weet Bolkestein ook wel. Maar hij heeft ook gemerkt dat er de laatste tijd, vooral in PvdA-kringen, stemmen opgaan om eens iets te doen aan aftrekposten als de hypotheekrente. En de liberale voorman ziet aankomen dat deze aftrekposten, die vooral de hogere inkomens ten goede komen, hun langste tijd gehad hebben. Dat zou wel eens het thema kunnen worden voor de komende verkiezingen. Als dat zo is, dan is het nodig bijtijds een verlaging van het toptarief in stelling te brengen, zodat er te zijner tijd een uitruil kan plaatsvinden. Zo bezien is het offensiefje van Bolkestein in werkelijkheid het organiseren van de verdedigingslinie ten behoeve van de hoogste inkomens.
Met bevordering van de werkgelegenheid heeft het allemaal niets te maken. Daarvoor zou de belastingvrije som verhoogd moeten worden naar het niveau van het minimumloon. Een der gelijke maatregel zou werk scheppen en is verre te verkiezen boven het verlagen van het netto minimumloon, zoals nu gebeurt. Al was het maar om te voorkomen dat de overheid straks aanvullingen moet gaan geven om mensen in staat te stellen belasting te betalen.
Nieuw is die gedachte niet. Al in de vorige eeuw werd ervoor gepleit alleen belastingen te heffen over inkomsten boven de grens van het geaccepteerde bestaansminimum. Een mooi principe. Misschien een ideetje voor Wallage?