Terugkeer van een pedofiel

Ex-gedetineerden hebben dezelfde rechten als alle burgers. Maar wat nou als straf en ondersteunende maatregelen van de overheid niet werken bij een hardleerse pedofiel? In de gemeente Eindhoven speelt dit dilemma.

De 61-jarige Sytze van de V. komt vrij nadat hij voor de tweede keer is veroordeeld voor zedendelicten. Hij kan als recidivist overduidelijk zijn seksuele drang om zich te vergrijpen aan minderjarigen niet bedwingen. Veel goeds belooft dat niet voor de rust onder de Eindhovense ouders. De man zou bovendien weigeren zich onder toezicht te laten stellen van de reclassering en is in cassatie gegaan. Zolang het vonnis niet definitief is, kan hij zich vrij bewegen.
Uit angst voor oproer in de stad heeft burgemeester Van Gijzel een gebiedsverbod voor deze man willen instellen. Erg begrijpelijk, want welk gezin wil wél deze handtastelijke opa in zijn buurt zien rondstruinen? Maar de burgemeester kreeg terecht van de rechter geen gelijk. Hier vindt een verkeerde inzet van het recht plaats.
Van Gijzel handelt op grond van artikel 172 in de gemeentewet, waarin staat dat hij de bevoegdheid heeft verstoring van de openbare orde te voorkomen. Het is een noodmaatregel die wordt ingezet bij bijvoorbeeld risicowedstrijden of overlast van junks. Alleen als daar een aantoonbare aanleiding voor is. Bij deze pedofiel ligt dat anders. Hij heeft zijn straf uitgezeten en Van Gijzel preludeert op onrust die er nog niet is. Juristen spreken van ‘gevaarlijk bespelen van onderbuikgevoelens’. Juist door deze openbare poging de man de entree tot de stad te verbieden, is grote beroering veroorzaakt.
En het gaat dan ook helemaal mis: burgers nemen het recht in eigen hand. De beheerder van de website stopkinderpornonu.org heeft een foto van Sytze geplaatst die is overgenomen op andere sites. Hij hangt ook als poster voor ramen van woonhuizen door de hele stad. De opgejaagde Sytze is intussen ondergedoken, wat zeker niet bevorderend is voor de dagelijkse rust.
Dit hele traject getuigt van onmacht. De rechter deelt straffen uit die niet blijken te werken. De hulpverlening weet zich geen raad met de behandeling van pedofielen. Castratie, zodat iedere lust verdwijnt, stuit anders dan in bijvoorbeeld Polen op het grondwettelijke soevereiniteitsbeginsel. De burgemeester heeft bestuurlijk geen preventieve middelen, behalve extra surveilleren door de wijkagent. En burgers malen niet om de privacy van een individu, wat past in de agressieve naming and shaming-cultuur. Zo wil bijvoorbeeld minister Klink een zwarte lijst aanleggen voor artsen die zijn geschorst, ook al is het tijdelijk beroepsverbod reeds opgeheven.
Maar het blijft lastig. Waar denkt Van Gijzel eigenlijk dat Sytze wel welkom is? In een reservaat voor pedofielen misschien? Het is nog altijd alleen aan de rechter om te straffen op basis van aantoonbaar bewijs, in de hoop dat de dader het nooit meer zal doen. Bij pedofielen vergt dat veel van het vertrouwen in de rechtspraak.