Thaise jeugd boycot Unilever om zwarte piet

Bangkok – ‘Westerlingen denken dat iedereen in Thailand lief en aardig is voor elkaar. Nee, dus. Discriminatie is een groot woord. Maar hoe donkerder je huid, hoe minder serieus instanties je nemen en hoe kleiner de kans op een mooie baan.’

De 23-jarige Mali studeert politicologie in Bangkok en komt uit het rurale noordoosten (de Isaan) waar de bevolking donkerder is dan de gemiddelde Thai. Ook de jongeren die niet meer op het land werken en zich – tevergeefs – insmeren met whitening-crème. Al studeren en werken ze al jaren in Bangkok, het onderscheid is niet weg te poetsen. Daar draagt de nationale televisie aan bij. Donkere Thai (khon Isaan) krijgen in veelbekeken comedyshows en soaps consequent de rol aangemeten van een soort zwarte piet. Inclusief zwaar accent, beperkte woordenschat, infantiele kleding en vriendelijk-onnozel gedrag.

De Thai in de Isaan hebben zich nooit druk gemaakt over de geringschattende houding van landgenoten in andere delen van het koninkrijk. Het gevecht om het dagelijks bestaan heeft altijd alle aandacht opgeëist in de regio, waar droogte en overstromingen elkaar afwisselen en de rijstoogst nooit optimaal is. Maar de eerste generatie Isaan-jongeren die nu studeert, mokt steeds harder. Mali: ‘Op social media zijn de afgelopen tijd platforms ontstaan waar we over discriminatie praten. Er werd al eerder geroepen om actie. Maar we wisten niet hoe te beginnen.’

Het Nederlands-Britse Unilever bracht afgelopen maand uitkomst met een reclamecampagne van het whitening-merk Citra, waarin een donkere huid nadrukkelijk werd geassocieerd met een laag IQ. In tv-spotjes gingen zogenaamde reporters bij universiteiten op zoek naar de knapste studentes, en wat bleek: lichtgekleurde studentes waren mooier en ook slimmer dan donkere meiden. Voor Mali en vriendinnen reden om via internet op te roepen tot een kopersstaking. Met succes. De multinational ontkende de beschuldiging, want ‘het was niet zo bedoeld’, maar bood tegelijkertijd excuus aan voor mogelijke misverstanden en zette de campagne stop.