The Big Fraud adviseert de Britse overheid na de crisis

Londen - Wie een Brits paspoort wil aanvragen moet twee mensen vinden die een karakterschets willen geven. De referenten mogen niet de melkboer, loodgieter of postbode zijn, maar moeten een professioneel beroep uitoefenen waar volgens de overheid een zekere mate van betrouwbaarheid vanaf straalt: priester, rijksambtenaar, huisarts, advocaat of accountant. Dat accountants als onkreukbaar worden gezien is een verrassing, zeker na hun rol tijdens de financiële crisis. Een Hogerhuis-commissie sprak over ‘plichtsverzuim’.

De Hogerhuis-leden richtten hun kritiek op de accountancybedrijven Deloitte, PricewaterhouseCoopers, KPMG en Ernst & Young die samen een wereldwijd oligopolie vormen. Liefst 99 van de honderd hoogst genoteerde bedrijven op de Londense aandelenbeurs laten de controle van hun boekhouding over aan The Big Four. Het zijn trouwe klanten. De gemiddelde duur van de samenwerking is 48 jaar. Barclays en PwC werken zelfs al sinds 1896 samen. Deze hechte samenwerkingsverbanden wekken de verwachting dat de accountants hun klanten zouden waarschuwen als die door wanbeleid op het punt van omvallen staan.

Maar dat laatste is niet gebeurd, tot ongenoegen van de Lords, onder wie Nigel Lawson, minister van Financiën onder Thatcher en vader van de Queen of Food Porn. De banken waren hoofdschuldigen in de crisis, maar door hun passieve, soufflerende rol waren de accountants moreel gezien medeverantwoordelijk. Lawson suggereerde dat rechters zich hierover zouden buigen en ook de Europese Unie wil de accountants tot verantwoording roepen. Het verweer van de kantoren komt erop neer dat ze de regels nauwkeurig hadden gevolgd. Een oordeel uitspreken over het financiële beleid behoort, anders dan vroeger, niet tot hun opdracht. Om aansprakelijkheid te ontlopen beperken zich liever tot het aankruisen van hokjes.

De commissie zal de Office of Fair Trading de opdracht geven om te kijken of er sprake is van kartelvorming. Ondertussen kunnen de grote vier meer werk tegemoet zien. Immers, de regering heeft de Audit Commission opgeheven, mede door de extravagante onkostendeclaraties van de rijksrekenmeesters. Overheden moeten nu een beroep doen op de commerciële kantoren. Zo hebben de donaties van KPMG (533.000 pond) en PwC (606.000 pond) aan de Conservatieve Partij toch wat opgeleverd. Sterker, de baas van KPMG ten tijde van het goedkeuren van de boeken van HBOS, Michael Rake, dient premier David Cameron momenteel van financieel advies.