Net voor vijven hoorde ik mezelf dinsdagmiddag, staand in het Wembley Stadium, het Britse volkslied meezingen. Op zichzelf geen grote prestatie. Het gaat hier niet om een minutenlang strijdlied waarin bloedige slagen uit het verleden worden bezongen, maar om een beleefd verzoek aan god om te waken over Hare Majesteit. De 29 woorden – vier ervan ‘Queen’ – nemen veertig seconden in beslag. Een opmerkelijk bescheiden volkslied. Goede wijn behoeft geen krans. Maar dat is niet het punt.

De innerlijke drang om mee te zingen zette me aan het denken. Ben ik ongemerkt Engels geworden, in al die jaren? Tijdens de wedstrijd tegen Duitsland begon ik op de nagels van mijn vingers te bijten, vingers die primair waren bedoeld om een wedstrijdverslag te tikken voor een landelijk dagblad. De laatste keer dat ik tijdens een voetbalwedstrijd zo nerveus was, was tijdens KV Mechelen - Ajax, 33 jaar geleden. Na de 2-0 winst op Duitsland kreeg ik appjes van Nederlandse vrienden. Om me te feliciteren. Met Engeland?

Misschien omdat ik Engeland, op sociale media onder meer, zo had verdedigd de afgelopen tijd, tegen kritiek dat de ploeg zo saai zou spelen en dat de fans, en de pers, zo arrogant zouden zijn, zo patriottistisch. Ik proefde een anglofobie die leek voort te vloeien uit Brexit. Voor de Engelsen was dit een beslissing om de Europese Unie te verlaten, maar veel mensen op het vasteland, zeker ook in Nederland, zagen het als een afscheid van Europa. Een gevoel van verraad. De Engelsen bleken anders te zijn dan gedacht.

Er werd eerder dit voorjaar dan ook smadelijk gelachen toen de Engelsen op het Eurovisie Songfestival geen enkele punt toebedeeld kreeg. Zero points voor het land van The Beatles, Pink Floyd en The Rolling Stones. Take that! Rond dezelfde tijd was er een zekere opluchting toen Engeland geen vier maar drie ploegen in de finales van de twee Europese voetbalcompetities kreeg. En wat stelt het Engelse nationale team nu eigenlijk voor nu de poenerige Premier League een soort verenigde naties is?

Het ‘Football Is Coming Home’ lijkt de anglofobie slechts te hebben gevoed. Wat is dat voor een arrogantie? Coming home! Wat denken ze wel, die Brexiteers met hun Global Britain, dat ze beste van Europa zijn, van de wereld zelfs? Maar wie het pakkende liedje Three Lions (Football Is Coming Home) goed beluistert, zal geen arrogantie of patriottisme aantreffen. Het is vrolijk en nostalgisch, het is hoopvol. En bovenal aanstekelijk enthousiast.

Het is een feest om in Engeland een groot voetbaltoernooi te mee te maken. De overvolle beergardens waar elk gesprek overgaat in banter, in gekscherende opmerkingen. In zelfspot vooral ook. Wie bekend maakt Nederlander te zijn, voelt zijn ego al snel gestreeld. Arsenal-supporters raken niet uitgepraat over Bergkamp, Manchester United over Van the Man en Liverpools treuren met je mee over het blessureleed van VvD. Groot is de bewondering voor ‘Total Orange’, zelf na het debacle in Boedapest.

Een feest zijn ook de voetbalpagina’s van de dagbladen, waar schrijven over voetbal vaak literair is. Neem bijvoorbeeld de meesterlijke beschouwingen van Barney Ronay in The Guardian, die zijn lezers vermaakt met zinnen als ‘But let us linger, for a moment on the Dutch, and the spectacle of a genuine collapse, a panic-fright. Welcome to the anatomy of a bottling’ en ‘At times, in full flow, De Jong almost looks like a parody of Dutchness, a Total Football replicant forged in some high-end gene lab outside Amsterdam’.

Voor plezier zorgen ook de in Nederland zo verafschuwde tabloids, de ‘Red Tops’. Na de zege op Duitsland regende het krantenkoppen waarbij de lenigheid van de Engelse taal optimaal werd benut. ‘Football is coming Rome’ en ‘55 years of hurt never stopped us Raheeming’ luidde het in de kiosken. Uit de kop in The Daily Star‘England DON’T lose to Germany’ – sprak geen superioriteitsgevoel, maar zelfspot, neigend naar zelfmedelijden. The British Bulldog blijkt in werkelijkheid een underdog te zijn.

Het zou heel Engels zijn om na de historische zege op de aartsrivaal zaterdag in Rome op een melodramatische wijze te sterven tegen de Oekraïne, een natie waar Engeland in het verleden slechts een keer van verloren heeft. Bij winst keren de Engelsen terug naar Wembley om in de halve finale waarschijnlijk tegen Denemarken te spelen, dat de steun zal krijgen van gans Europa. Het is jammer dat het geen Engeland - Nederland is, maar de uitschakeling van Oranje heeft me wel behoed voor een moeilijke loyaliteitstest.