The Yes Man

Hun films zijn misschien grappig, maar zelf vindt Mike Bonanno het allemaal niet zo leuk meer. ‘Er is een tiran genaamd kapitalisme, die alles vernielt. Er is weinig tijd over, er moet een nieuwe revolutie komen’, zegt de helft van het duo The Yes Men. ‘We moeten de straat op’

Dat zou een nieuwe weg betekenen, voor The Yes Men. Terug naar ouderwets actievoeren, terwijl Andy Bichlbaum en Mike Bonanno nou juist bekend werden als een nieuw type activist. Niks handtekeningen ophalen, demonstreren of je ergens aan vastketeken maar slim gebruik maken van de media. The Yes Men laten zich uitnodigen als woordvoerder van grote bedrijven en zetten op die manier bedrijven als ExxonMobil, Chevron, Halliburton en andere voor schut. Schrijven persberichten en laten zich dan als woordvoerder uitnodigen, bijvoorbeeld om als DowChemical een enorme betaling aan de slachtoffers van de ramp in Bhopal bekend te maken. Het was heel even wereldnieuws. Het is tactisch, inventief en creatief en inmiddels is er een netwerk van Yes Men in verschillende landen.

Maar Bonanno voelt de urgentie. ‘Als we nu niet de straat op gaan, dan kunnen we de toekomst wel afschrijven. Iedereen heeft het over “de economie weer op de rails krijgen”, maar wat we hadden was nou juist het probleem.’
Heeft het niet voldoende effect, zo'n nep-persconferentie of speech?
‘Dat is niet echt meetbaar. Maar de pr-industrie betaalt miljoenen voor het soort aandacht dat wij krijgen. Ik neem aan dat ze dat niet voor niets doen, dus neem ik aan dat het werkt.’

Wie betaalt jullie?
‘Zowel Andy als ik geeft les aan de universiteit. We hebben ook donateurs. En we werken samen met organisaties die op een tactische manier media willen gebruiken. We helpen hen om mediaprojecten te creëren, of publiciteit.’

Jullie zijn consultants geworden?
(lacht) ‘Ja, in zekere zin. We beslissen nog wel zelf welke projecten we doen en met wie we werken. Soms weigeren we, zoals laatst met een organisatie die allerlei conspiracy-theorieën aanhangt. Maar als het activistische organisaties zijn die bij ons passen, zeker.’

Hoe zie je jezelf dan, als filmmaker, kunstenaar of activist?
‘Hangt ervan af wie het vraagt. Wat het beste werkt. In de Verenigde Staten kun je beter niet zeggen dat je een activist bent. Daar werkt “burger” veel beter, of “verontruste ouder”. Maar als we subsidie nodig hebben zijn we kunstenaar. En als we een filmfonds aanschrijven zijn we filmmakers.’
Of zijn jullie wellicht entertainers. Mensen vinden jullie vooral grappig en leuk.
‘De tweede documentaire was inderdaad vooral grappig. Maar hopelijk zien mensen ons niet alleen als vermakelijk, het zijn ook onderwerpen die hun aangaan.’


Donderdag 1 september start het Theater Festival 2011. Op 6 september nemen het Amsterdam Fringe Festival en The Yes Mende Stadsschouwburg over. Van 5 tot en met 7 september geeft The Yes Man een masterclass in De Balie.

Het gesprek met Mike Bonanno vond plaats na zijn lezing in het Stedelijk Museum op 27 mei in het kader van ARTISTS IN PUBLIC.