film: Before Midnight

Tien voor twaalf

Ondanks alles hebben Jesse (Ethan Hawke) en Celine (Julie Delpy) wel één ding mee: ze kunnen eindeloos met elkaar praten. Ze worden geconfronteerd met zowel groot drama in de vorm van verliefdheid, liefde, kinderen en echtscheiding, als met de sleur van het alledaagse.

Medium before midnight 612x380

En toch delen ze hun diepste gevoel en hun visie op het leven met elkaar. Dat doen zij het liefst, dat kunnen zij allebei heel goed, zoals blijkt uit Before Sunrise (1995) en Before Sunset (2004), de eerste twee films die hun geschiedenis vertellen: een toevallige ontmoeting in een trein in Boedapest ontketent een heftige, maar haast onmogelijke liefde die negen jaar later stomtoevallig in Parijs een vervolg krijgt, deze keer met de belofte van een langdurige verhouding, ook al is zowel Jesse als Celine op dat moment met iemand anders, hij met een vrouw en kind, zij met een fotograaf als vriend. Wat er precies na die laatste momenten in Celine’s appartement in Parijs gebeurt, nadat zij tegen hem heeft gezegd ‘Baby, you are gonna miss that plane’, terwijl hij op het punt staat terug te gaan naar vrouw en kind, vormt het verhaal van Before Midnight.

Jesse en Celine zijn nu met vakantie op een Grieks eiland. Ze hebben een vaste relatie en een tweeling. Maar nog altijd is er spanning. Jesse mist zijn zoontje dat permanent bij zijn ex in Chicago woont. Om deze reden zou hij het liefst naar Amerika teruggaan. Celine wil echter niets weten van een leven daar, aangezien ze zojuist een uitstekende baan aangeboden gekregen heeft. Net als in de eerste twee films is Jesse ook nu bezig met een roman over datgene wat hij meemaakt, in dit geval een vakantie met Celine en de tweeling. Dit gegeven heeft iets zelfbewusts, maar niet in een postmoderne zin. Het gaat meer om de aard van menselijke ervaringen.

In een gesprek met een schrijver bij wie Jesse en Celine de vakantie doorbrengen komt het onderwerp authenticiteit ter sprake. De vraag luidt: wat houdt het idee van ‘echtheid’ in? Met name in deze tijd waarin mensen, zoals twee andere gasten vertellen, elkaar skypen en vervolgens de computer in bed aan laten staan met de webcam gericht op het eigen gezicht, zodat de ander kan ‘zien’ hoe zijn of haar partner slaapt. Volgens Jesse is de mens door technologie iets essentieels kwijtgeraakt. Iets van zichzelf, iets van zijn menselijkheid. Misschien verwoordt hij hiermee het probleem waarmee hij in zijn relatie met Celine worstelt: echt contact hebben ze niet meer. Daarvoor zijn de vereisten van een volwassen bestaan samen, met kinderen, te veel geworden.

In een fabuleuze laatste scène van bijna een half uur worden Jesse en Celine ertoe gedwongen hun crisis onder ogen te zien. Maar even daarvoor wandelen ze net als destijds door een oud stadje en praten ze over alles en nog wat. ‘Wandering around, bullshitting,’ zegt een van hen. Wat een krachtige metafoor. Misschien kunnen ze alleen zichzelf zijn door constant in beweging te zijn, weg van de sleur van het alledaagse. En toch: wie verandering op deze manier omarmt geeft zich ook over aan de voorbijgaande aard van het leven en dus ook van de liefde.

Het speelkwartier is over voor Jesse en Celine; het is tien voor twaalf. Ze zegt, ‘We’re not in one of your stories.’ Of wel? Want deze twee mensen, die zo worstelen met de genadeloze werkelijkheid, bevinden zich juist in een verhaal. Met een begin, midden en eind.


Te zien vanaf 6 juni