Opheffer

Tijd moet rollen

Tijd, zo leerde ik, is een uitvinding van de mens. Met andere woorden: tijd bestaat eigenlijk niet. Tijd is subjectief. De Heilige van de Horlogerie is zowel God als mens; hij schept uit het niets een wetmatigheid en wordt daar zelf door omgebracht.

Stress, opgebrand — het is in diepste wezen een kwestie van tijd. Hadden we de tijd enigszins anders ingericht, dan bestond een deel van deze problemen niet. De vraag is nu: wordt het niet eens tijd om de tijd wederom op te heffen of drastisch te veranderen?

Onze economie is oververhit: we stoppen varkens in flatgebouwen boven op elkaar, we moeten elke dag nieuwe IT-uitvindingen doen, we willen elke dag televisieprogramma’s zien, en dat alles moet binnen een bepaalde tijd. Wat zou er gebeuren als we eens heel andere uren maakten? En minuten? En dagen? Als we in één jaar een andere munteenheid kunnen accepteren, dan kunnen we toch ook andere tijdsspannen omarmen?

Laat eens een week uit acht dagen bestaan. Dat lijkt me al een vooruitgang. Verklein de uren eens tot vijftig minuten. Je zou dan bijvoorbeeld veel langer van de zon kunnen genieten. Een nadeel is weer dat je zogenaamd eerder sterft. Maar dit wordt gecompenseerd door prachtige geneesmiddelen waardoor we — gemeten naar nu — wel 120 jaar kunnen worden.

Dat lijkt me helemaal niet nodig. Je kunt ook andersom redeneren en zeggen: ik wil minstens tweehonderd worden. Het enige wat je dan hoeft te doen, is de weken verkorten, zodat je ook de jaren verkort et cetera. En waarom niet? We hadden vroeger toch ook al een andere kalender?

Er wordt gesteld dat uren, da gen maanden, jaren afhankelijk zijn van zonsopkomst en -ondergang. Daar houden we ons helemaal niet aan. We doen maar wat. Strikt genomen gaat de zon vandaag om 19.32 uur onder. Maar onze dagindeling is een heel andere, althans ik ga om half acht nog niet naar bed.

Zoals ik al zei zou een verandering van tijd een heilzame invloed kunnen hebben op onze geest. Stel je voor. Ik ben nu treurig omdat ik maar vijftien jaar met X samen ben geweest. Maar als de jaren nu de helft korter waren, hadden zij en ik dertig jaar van elkaar gehouden. Dat had haar dan ook ervan kunnen overtuigen dat er sprake was van echte liefde.

We naderen de grenzen van het geld. Daarmee bedoel ik: leuke voetballertjes en aardig ogende televisiesterretjes verdienen op het ogenblik miljoenen, nee: miljarden. (In Amerika.) Ze weten niet hoe ze dat geld nog moeten uitgeven. Het komt wel op, daar niet van, maar het aantal goede ideeën loopt achter bij de verdiensten. Nu al verdient de voetballer Jaap Stam meer dan twee ton per week. Dat geld moet rollen, maar hoe? Jaap heeft geen smaak, geen kennis en geen tijd, kortom: het ontbreekt hem aan datgene wat je nodig hebt om van veel geld te kunnen genieten. Een verandering van tijd zou mensen als Jaap kunnen helpen — en ons ook. Je zou mensen met veel geld in andere tijdseenheden kunnen laten leven. Zij leven vijftig minuten in een uur, wij gewoon zestig, en daar moeten zij dan voor betalen. Zij betalen dus voor het recht dat alles korter (of langer) duurt, naar gelang zij dat willen. Ik zie wel in dat dit verdienen aan gebakken lucht is, maar 22 mensen die achter een bal aan hollen om die bal in een netje te trappen is goedbeschouwd ook een vorm van gebakken lucht.

«Wat doet je vader?»

«Hij is handelsreiziger in tijd.»