Tijd voor gesjoemel

Bogotá - In Colombia bestaat er naast het woord política (politiek) nog een ander woord, politiquería, dat je zou kunnen vertalen als ‘politiek gesjoemel’. Het is verkiezingstijd en dus hoog tijd voor wat extra politiquería. Komende zondag wordt de volgende president van Colombia gekozen. De verkiezingen zijn spannend, want het is president Álvaro Uribe niet gelukt om een tweede maal de wet te veranderen om zijn herverkiezing mogelijk te maken.
Met het omkopen van parlementariërs lukte hem dat tijdens zijn eerste presidentschap, van 2002 tot 2006. Maar zijn volgelingen sjoemelden tijdens zijn tweede ambtsperiode zo opzichtig bij de handtekeningenactie om een tweede herverkiezing mogelijk te maken dat het Grondwettelijke Hof de zaak onwettig verklaarde. Daarmee viel voor Uribe het doek en kon zijn gedoodverfde opvolger, Juan Manuel Santos, opgelucht ademhalen.
Uribe heeft de veiligheid in Colombia vergroot en het investeringsklimaat verbeterd. Santos kan daarop voortborduren. Maar hij heeft niet zoals Uribe de steun van de coalitiepartner, de Conservatieven. Die hebben een eigen presidentskandidate, Noemí Sanín. Daar heeft Santos een probleem en daar biedt politiquería uitkomst.
Sanín beklaagt zich er regelmatig over dat Santos Conservatieven wegkoopt. Hij belooft ze een mooie post in de regering of op een ministerie of ambassade, in ruil voor hun stem. Dat gedrag van Santos is in Colombia niet vreemd. Zodra politici een beetje weten hoe de hazen gaan lopen, 'verkopen’ ze hun steun aan degene die waarschijnlijk op het regeringspluche komt. Het werkt, maar het is ook een reden waarom de gewone burger zo weinig vertrouwen heeft in politici en waarom de opkomst meestal minder dan veertig procent is.
Helaas voor Santos is zijn overwinning nog lang niet gegarandeerd. Er is namelijk een onverwachte concurrent opgestaan: oud-burgemeester van Bogotá Antanas Mockus. Die is erin geslaagd Santos te evenaren in de peilingen. De wiskundige en filosoof Mockus heeft een wat aarzelende manier van spreken en komt in debatten zwak over, maar zijn campagne van eerlijkheid en het respecteren van de wet slaat aan. Het is alsof veel Colombianen wakker worden uit hun verdoofdheid en opeens razend enthousiast worden over iets wat altijd een nare bijsmaak heeft gehad: politiek.
Santos heeft maatregelen getroffen en zijn campagneteam aangepast. Campagneleider is de omstreden Venezolaanse mannetjesmaker Juan José Rendon. Die heeft de reputatie een expert te zijn in het zwartmaken van mensen. Als het hem lukt Mockus’ reputatie van onkreukbaarheid af te breken, bevestigt hij daarmee meteen Santos’ reputatie van politiquero. En keren wellicht nog meer Colombianen zich af van de politiek.