Televisie

Topvijf

Televisie Beeld en geluid

Deze week wordt Beeld en geluid, voyant gebouw op het Mediapark, geopend. Eindelijk het archief van radio-, film- en televisiegeschiedenis bijeen. Zevenhonderdduizend uur (anderhalf mensenleven kijkstof, van wieg tot graf) hebben ze er, waarvan zo’n tienduizend ontsloten voor publiek, want het is tegelijk museum. Vanaf 2 december te bezoeken, wat ik zeker zal doen, al was het maar om te ontdekken wat het betekent dat de beelden zijn ondergebracht in een experience. De term stemt niet vrolijk maar de ervaring misschien juist wel. Ik zou niet graag verantwoordelijk zijn voor de selectie van die 1,4 procent van de verzameling die ‘geëxposeerd’ wordt. Wat zijn je criteria? Tijdsbeeld? Keerpunt? Maatschappelijk belang? Het gewone? Het uitzonderlijke? Schoonheid? Banaliteit? Staat van verzorging van Doebele en Schmidt of Balkenende als Jan Smit- en Formule 1-kenner bij Boulevard? (Als iemand normen en waarden van een politieke campagne door de plee spoelde, dan JP.) Met tv-drama als voorbeeld: Swiebertje of Sjef van Oekel? EO’s Juliana of Vara’s Offers (met die Emmy-winnende rol van Mariyam Hassouni)? Oud Geld of 30 Minuten?

Net toen ik blij vaststelde dat ik die verantwoordelijkheid niet draag vroeg nps’ Arena of ik voor hun uitzending van afgelopen zondag fragmenten wilde kiezen die in een canon van de tv-geschiedenis moeten. Berend Boudewijn zou hetzelfde doen en we zouden de beelden bespreken onder leiding van Hadassah de Boer. Ik zegde toe om me even Frits van Oostrom te wanen. Bovendien: dichter bij ons aller droom ooit Zomergast te zijn kan een mens niet komen. Maar behalve ijdelheid speelde mee dat Arena een mooi programma is en dat over ‘kwaliteitstelevisie’ te weinig wordt gesproken. Gelukkig gold beperking: het terrein van de kunst. Maar toch veel onzekerheid. Omdat het archief in je hoofd met de jaren meer lacunes en onleesbare passages bevat. Omdat je veel maar lang niet alles gezien hebt. Omdat je aarzelt tussen het (terecht) overbekende en de ‘Geheimtip für Kenner’. Tussen kunst op de televisie en kunst gemaakt door de televisie (drama, kunstzinnige documentaire). Et cetera.

Uit mijn groslijst koos Arena vijf fragmenten: Brechts Zeven hoofdzonden van Annemarie Prins en Jaap Drupsteen, omdat het al in 1970 prachtig gebruik maakt van de elektronische mogelijkheden van het medium (ook leuk omdat Drupsteen het aanzien van het Beeld en geluid-gebouw heeft bepaald); Groosland van Maguy Marin door het Nationaal Ballet, omdat door die dikkerds Bachs Brandenburgse concerten alleen maar nog mooier worden, maar vooral omdat het aantoont hoe televisiegeniek dans is in tegenstelling tot toneel; Jacques Plafond, omdat het Verzameld Werk van Wim T. Schippers nergens ter wereld gemaakt had kunnen worden behalve in ons krankjorume bestel en omdat het bij vlagen geniaal is; Aubette, la grande salle des fêtes van Frank Alsema, Els Hoek en Karin Post, omdat dit programma over die danszaal van Theo van Doesburg in Straatsburg (1928) zelf een Gesamtkunstwerk is met beeldende kunst, vormgeving, architectuur, film, muziek, dans en debat tussen een indrukwekkend gezelschap kunstenaars (Beeke, Premsela, Crouwel en vele anderen); het interview van Ischa Meijer met Annie Schmidt, omdat twee titanen elkaar kritisch en respectvol tot grote hoogten brengen. Wat zou uw top-vijf eigenlijk zijn?

Tips. Regionale zenders maken documentaires die alleen in de eigen omgeving bekeken worden maar die door hun kwaliteit bredere verspreiding verdienen. In de nacht van 2 op 3 december een marathon waarvan alleen al de opening, La vie en chantant van Patrick Bisschops, over een Luiks zangcafé, een juweel is. Volledig programma: www.regiodoc.nl. En vergeet vooral niet dat de nieuwe _Sopranos-_reeks deze donderdag begint. Over canon gesproken!