Theater

Towering Tsunami

Theater: De kortste eeuw door Orkater

Wolkenkrabber. Mooi woord, als je het hardop over je tong laat fietsen. In de voorstelling De kortste eeuw door Orkater kan het letterlijk worden genomen. Het water staat tot verdieping 294, het gezelschap be vindt zich een verdieping hoger. Daar vindt een gekostumeerd oudejaarsbal plaats, georganiseerd door een Master of Ceremonies (Gijs Scholten van Aschat). Als het minimaal be zochte feest net is begonnen, begint ook de vloedgolf, die de lift wegspoelt. Tegen het slot gooit het Opperwezen een touw ladder uit de tranende wolkenhemel. Het helpt niks. Want daarboven moet een staatsgreep hebben plaatsgehad. Waarvan de gevolgen op de bovenste verdieping van de wolkenkrabber pijnlijk voelbaar zijn.

Tussen de opening van de Master of Ceremonies (begeleid door Het Groot Orkater Orkest onder leiding van componist Vincent van Warmerdam) en het gooien van die touwladder, gebeurt veel. Er lopen geknakte levens rond op dit feestje. Een gescheiden moeder (Wimie Wil helm) heeft zich uitgedost als het Vrijheidsbeeld, haar obstinate zoontje (Gable Roelofsen) heeft gekozen voor het uniform van Anton Musserts vrijcorps, de WA (hij noemt het zelf «politie», weet híj veel!). Een uitgelote Idols-kandidaat (Je roen van Koningsbrugge) ontmoet zijn weggelopen vriendin (Tina de Bruin). Een ex-leraar (Pierre Bokma) met wat smetjes op zijn conduitestaat – in de loop van de voorstelling zal blijken wélke smetjes – heeft zich uitgedost als paus. Twee serveersters (Reineke Jonker en Paméla Menzo) doen alles behalve serveren. En dan is er nog de mislukte acteur (Peter Blok), die als laatste uit de zondvloed komt bovendrijven en die zowel zijn verleden als zijn Sesamstraat-pak met zich meezeult.

Het is een zootje ongeregeld en in het eerste uur van de twee (zonder pauze) werkt dat voor geen meter. Flauwe oneliners, pijnlijk zeurende dialogen, tenen krommende liedjes, een choreografie van tien keer niks. Lekkere muziek, dat wel. Ik heb me geeuwend door het eerste uur heen geworsteld.

Maar dan, opeens, komt het spel op de wagen. Het lijkt of Gijs Scholten van Aschat met het schrijven van het tweede uur is begonnen en het eerste uur er achteraf heeft aangeplakt, teneinde het fin-de- saison-feestje van Orkater op de juiste lengte te monteren. De vloedgolf ís een zondvloed van oudtestamentische allure. De eis van het Opperwezen (niet Jaweh maar Lucifer) om – net als bij Noach – twee van iedere soort te redden, zet de verhoudingen in de Towering Tsunami op scherp. De confrontaties winnen met de minuut aan scherpte (niet allemaal overigens, er blijft een hoop flauwekul over, een dramaturg had hier nog wat darlings in de vloedgolf kunnen flikkeren); de contouren van een vertelling worden zichtbaar. Gestut door de oervraag naar het bestaan van een allesoverziende God in het licht van een allesvernietigende ramp. De reïncarnatie van Lucifer, Gijs Scholten van Aschats Mephisto, stelt hier de vragen en verstrekt de denkbare antwoorden, in een mooi ge speeld kat-en-muisspel.

De déconfiture is voor de ex-leraar van Pierre Bokma, die na zijn ontmaskering wordt ge lyncht. Op de rand van zijn sterven krijgt Bokma’s personage van de schrijver een monoloog die weergaloos is: van taal, van vertelkracht, van eenvoud. Alles valt stil. De verbinding met Neerlands laatste luctor-et-emergo-tsunami in de twintigste eeuw lijkt een cliché, maar is dat niet. Pierre Bokma maakt van de alleenspraak een tienkaraats to neeldiamant. De ex-leraar wordt daarna in de vloedgolf gegooid. Geeft niks. Hij is er varings des kundige in wateroverlast.

Bokma reïncarneert vervolgens als Jaweh, in de persoon van een liftmonteur. De slotdialoog tussen de Duvel en de Lieve Heer is hilarisch. De liftmonteur doet de schepping over in een college lifttechniek op vmbo-niveau. Verplichte eindexamenstof voor onze op hol geslagen OCW-minister en Intelligent Design-aanhanger Ma ria van der Hoeven. Ik was achteraf blij dat ik me door dat eerste uur heb heengegeeuwd. De cadeaus in het tweede uur had ik voor geen goud willen missen.

De kortste eeuw door Orkater (regie: Gijs de Lange) speelt tot en met 25 juni op locatie: Transformatorhuis Westergasfabriek Amsterdam. Aanvang: 21.00 uur. Reserveren (aan te raden) via Stadsschouwburg, 020-6242311, www.ssba.nl. Dagkassa tussen 19.00 en 20.30 uur in het Transformatorhuis.