Transatlantische probeersels

Het is begrijpelijk dat de nieuwe geest van zelfzucht en isolationisme in de Verenigde Staten de Atlantici in West-Europa tot wanhoop brengt. Nu zitten er nog net een Democratische president en een Democratische minister van Defensie in Washington die sussende woorden kunnen spreken. Maar als straks de vaderlandslievende Republikeinen na het Congres ook het Witte Huis hebben veroverd, wat moeten we dan in Europa?

Als West-Europa zich verbindt met de nieuwe democratieën in Midden-Europa - wat toch wel het minste is wat we voor ze kunnen doen - haalt het een boel onzekerheid en spanningen in huis. In Joegoslavië is gebleken dat Europa in geen enkel opzicht in staat is orde op zaken te stellen. En Rusland zal zich na alle verwarring binnenkort weer herstellen, misschien wel niet als een supermogendheid, maar toch als een kracht waar rekening mee moet worden gehouden.
Bijna smekend werden daarom afgelopen weekend in München, waar defensiespecialisten bijeen waren in wat al sinds meer dan dertig jaar de jaarlijkse Wehrkunde-bijeenkomst is, verlokkelijke voorstellen gedaan om de Amerikanen bij de les te
houden. Een nieuw ‘Transatlantische Pact’ zou veel meer dan alleen defensie moeten inhouden, ook op economisch gebied zou de nieuwe geest van isolationisme moeten worden tegengegaan. Zelfs de Fransen, niet bepaald de meest enthousiaste Navo-voorstanders, hebben zich nu uitgeput in vriendelijke plannen voor een 'nieuw transatlantische handvest om het gezamenlijke verlangen van Noord Amerika en Europa te consolideren om bij te dragen aan de internationale stabiliteit in al z'n dimensies’.
William Perry, de Amerikaanse minister van Defensie, haastte zich de Russen gerust te stellen. Er zou een 'Permanente Raad’ moeten worden opgericht waarin de Navo Rusland volledig genformeerd zal houden over alles wat het van plan is. Het lijkt mij nauwelijks geruststellend voor Moskou als een vertegenwoordiger van een regering die nog maar net twee jaar te leven heeft zulke verzekeringen geeft, waar de Republikeinen straks geen enkele boodschap aan hebben.
Ze zullen nog minder gecharmeerd zijn van de voorstellen van onze eigen minister Voorhoeve om de VN-troepen in ex-Joegoslavië maar direct door Navo-troepen te vervangen. Het is waar dat de Verenigde Naties helaas nauwelijks geloofwaardig zijn als het om slagkracht en het garanderen van vrede en veiligheid gaat. Het is ook waar dat de Navo door flink te dreigen succes heeft gehad. Maar dat toch alleen als de Russen een rol konden spelen en een matigende invloed op de Serviers uitoefenden. Door ze in Joegoslavië volstrekt buitenspel te zetten worden de kansen op een oplossing alleen maar kleiner.
Voorhoeve kennen we als een defensie-minister die zich er op laat voorstaan dat hij veel inzichten deelt met minister Pronk. Maar het getuigt van weinig inzicht op langere termijn als hij de rol van de Verenigde Naties wil afbreken ten gunste van een bondgenootschap waarvan de toekomstige richting allerminst vaststaat.