Televisie

Triomf van het filmische

Televisie One Night Stand

Steeds platter de schermen. Nog platter de programma’s: elk wegzap-moment wordt geregistreerd en leidt tot inhoudelijke ingrepen op advies/bevel van coördinatoren die uitgroeien tot ware souschefs van Grote Broer – en dat meestal ten bate van de kijker die het minst is geïnteresseerd in diepgang, weerbarstigheid, nuance, uitdaging. Desondanks blijft de televisie veel meer dan plek voor al dan niet goedkoop amusement en al dan niet oppervlakkige informatie. Ze blijft ideaal doorgeefluik van kunst en cultuur (de masterclass-Beethoven-sonate die Daniel Barenboim zondag in Arena aan Lang Lang gaf was een feest; op 5 en 12 november zijn jonkies David Kadouch en Alessio Bax zijn pupillen); en, belangrijker nog, ze blijft zelf producent van artistieke producties. Tenminste, zolang liefhebbers van schoonheid en waarheid, die niet alleen zoeken in museum, concertzaal, theater, bioscoop, debatcentrum, maar ook op dat zo vaak door hen vervloekte apparaat. Zozeer vervloekt dat ze zelfs niet kijken naar wat ze prachtig zouden vinden. Waardoor de kijkcijfers slecht zijn, het moois onder vuur komt te liggen en het domme vooroordeel ‘er is niks goeds op de televisie’ werkelijkheid dreigt te worden.

Dit om de aandacht nogmaals te vestigen op One Night Stand, project van nps, Vara en vpro, waarin beginnende filmmakers ruimte krijgen voor een dramaproductie van veertig minuten. De eerste twee hier al besproken, maar het zijn er negen. Onbegonnen werk ze allemaal van een recensie te voorzien. Daarom wat algemene opmerkingen. De films mogen van ‘jonge’ makers zijn (betrekkelijk begrip – ook de gelouterde Michiel van Erp is van de partij met Divina Gloria), opvallend is de gemiddeld technisch hoge kwaliteit. Niet allemaal zijn ze even geslaagd, maar vergeleken met het tv-drama van voor, pakweg, Pleidooi, valt de grote professionaliteit op in alle aspecten van het metier. Niet alleen de ontwikkeling van studio naar locatie, maar vooral de overwinning op de toneelmatigheid, de triomf van het filmische. In veel van deze producties speelt het landschap een grote rol: vlakke Brabantse wegen waarlangs jonge meiden trainen voor de wielerkoers en hun eerste stappen op het gebied van de lichamelijke liefde zetten (Subiet!); het rivierenlandschap met dijken en poelen waarin een jongen op zoek gaat naar zijn, of liever, een vader (Zomerdag); het stadslandschap van de negentiende-eeuwse arbeiderswijk met zijn drukke winkelstraat waarin mensen figuurlijk en letterlijk op elkaar botsen (Kinkerstraat); het landschap van de naoorlogse tuinsteden met hun droom van licht, lucht en groen voor arbeiders – nu vaak de unheimische habitat die ‘multicultureel’ van zijn utopische lading beroofde en die ook hier decor en deelverklaring is voor verveling en ontsporing (Afdwalen). Veel jonge, vaak debuterende acteurs – soms verbluffende amateurs, soms veelbelovende beroeps. De meeste kijkers hebben liever series met vaste personages die familie worden. Ook ik ken op dat gebied mijn verslavingen. Maar wie van verrassing houdt, van elke keer een andere thematiek, invalshoek, sfeer, genre, en wie erin geïnteresseerd is waar jonge scenaristen en filmers zich mee bezighouden en wat ze kunnen, die vindt op Nederland 2, op vrijdag rond 23 uur een prima plek. Leerschool misschien, maar dan van de besten van de klas. Er zijn er nog zes direct te zien. De drie die al uitgezonden zijn (waaronder een van mijn favorieten, Subiet! van Simone van Dusseldorp) vallen nog te bekijken op Uitzendinggemist onder One Night Stand.