Trump stookt in de Zuid-Afrikaanse landkwestie

Kaapstad – Dat kun je aan Trump overlaten: toch al verhitte gemoederen nog verder verhitten met een tweetje. Na Turkije koos hij nu Zuid-Afrika voor wat verdere ontwrichting. Terwijl zijn naaste medewerkers getuigenissen aflegden over allerlei schandalen tweette Trump dat hij zijn minister van Buitenlandse Zaken opdracht had gegeven de grondonteigening van witte boeren en de grootschalige moordpartijen op diezelfde witte boeren goed in de smiezen te houden. Hij had zich daarbij laten inspireren door een uitzending van Fox News twee uur eerder, waarin gastheer Tucker Carlson de alarmklok had geluid, zich daarbij baserend op discutabele gegevens.

Wat is er aan de hand? Zuid-Afrika is al weken in de ban van een geplande grondwetswijziging die grondonteigening zonder compensatie mogelijk moet maken. Aangezien verreweg de meeste grond in handen is van witte boeren voelen zij zich het meest bedreigd. Tevens zijn zij sinds 1994 relatief vaak slachtoffer geworden van berovingen en moorden (zogenaamde plaasmoorde). Deskundigen zijn het er niet over eens of die aanvallen racistische en politieke motieven hebben, zoals de Afrikaner belangengroep AfriForum beweert, of dat ze gewoon het gevolg zijn van de geïsoleerde ligging van veel boerderijen. Feit is dat de incidenten vaak gepaard gaan met buitensporig geweld.

Vorig jaar toerden leden van de apocalyptische Zuid-Afrikaanse groepering Suidlanders door Amerika om christelijke en extremistische organisaties aldaar ervan te doordringen dat een witte genocide in Zuid-Afrika aanstaande is. Dit jaar bezochten leden van AfriForum de VS om daar hun bezorgdheid over de landkwestie en veiligheid voor witte boeren kenbaar te maken. Hun nummer 2 Ernst Roets ontmoette Trumps veiligheidsadviseur John Bolton, die hij een exemplaar van zijn boek Kill the Boer gaf, waarin Roets de Zuid-Afrikaanse regering en populistische politici medeverantwoordelijk houdt voor de moorden op witte boeren. De regering doet niets, en de opruiende uitspraken van politici als Economic Freedom Fighters-leider Julius Malema zetten aan tot geweld, aldus Roets.

Het positieve van Trumps tweet is dat hij de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa ertoe aanzette een opiniestuk voor de Britse Financial Times te schrijven, waarin hij de beoogde landonteigening helder uiteenzet. Bovendien proberen betrokken partijen in Zuid-Afrika het inmiddels eens te worden over hoe de herverdeling van de grond moet plaatsvinden zonder de economie te schaden en verontruste investeerders nog verder af te schrikken.