Turkije galoppeert als racepaard de ontwikkelde wereld in

Istanbul – Bij de Turken viert het optimisme hoogtij: Turkije moet bij de toptien van de grootste economieën horen.

Er moeten vliegtuigen, pantserwagens en auto’s van Turkse makelij komen. Een spinnenweb aan sneltreinen moet het hele land met elkaar verbinden. Een verdubbeling van de snelwegen, een derde brug over de Bosporus, metro onder dezelfde Bosporus, een miljoen nieuwe woningen in Istanbul, een gemiddeld inkomen per persoon van 25.000 dollar (nu tienduizend) enzovoort.

De Turken willen dat dit allemaal verwezenlijkt wordt en het liefst ook snel. Want in 2023, als de Turkse republiek haar honderdjarige bestaan viert, moeten al deze doelstellingen gehaald zijn. Over twee maanden zijn de algemene verkiezingen in Turkije. Premier Tayyip Erdogan presenteerde deze week het verkiezingsprogramma van zijn AK-partij maar repte met geen woord over de regeringsperiode van vier jaar waarvoor de Turken naar de stembus gaan. Erdogan heeft zijn zinnen gezet op nog twaalf jaar regeren en wil in die jaren van Turkije een soort racepaard maken dat zich de ‘ontwikkelde’ wereld in galoppeert.

Nu de Turkse economie in 2010 negen procent is gegroeid, is elke vorm van bescheidenheid verdwenen van Turks grondgebied. De grootste oppositiepartij belooft alle arme gezinnen driehonderd euro per maand, de Vereniging van Exporteurs wil binnen twaalf jaar de Turkse export verdubbelen, Istanbul wordt volgebouwd met wolkenkrabbers, de woningprijzen stijgen naar Europees niveau en burgers vragen bij de bank hypotheken en de vijfde of de zesde creditcard aan. Vooraanstaande zakenmannen roemden Erdogans ‘bescheidenheid’: volgens hen gaat Turkije eerder dan in 2023 de ‘club der rijkaards’ betreden. Het enorme optimisme wordt gevoed door de economische groei van de afgelopen acht jaar. Het gemiddeld inkomen per persoon was in 2002 drieduizend dollar per jaar. Anno 2010 was dat verdriedubbeld.
Maar is zo veel optimisme wel goed? Worden de Turken niet bekropen door het virus dat doorgaans in blije lichamen kruipt? De Turken breken er vooralsnog het hoofd niet over. De banken verstrekken gaarne hypotheken aan lagere inkomens, kranten rekenen voor hoe snel Turkije een van de grootste ter wereld wordt.

De grootste pessimist onder de economisten schrijft in zijn column dat twaalf jaar niet genoeg is om de beoogde doelen te halen. Volgens hem heeft Turkije nog acht jaar extra nodig om in de mondiale toptien te komen. Maar niemand wil acht jaar langer wachten. De Turken willen Turkse vliegtuigen in de lucht zien.