Turkse socialisten verliezen hun plein

Istanbul – De Turken moeten het doen zonder een eigen Tahrirplein. Het Taksimplein in het centrum van Istanbul, dat door menigeen als een potentiële plek voor het begin van een Turkse revolutie wordt gezien, is door de regering flink onder handen genomen. Er komt een winkelcentrum, een tunnel voor het autoverkeer en dure woningen. Het beroemdste plein van Turkije lijkt niet langer geschikt voor het ontketenen van een revolutie.

Het was te verwachten dat de Turkse socialisten het niet zouden pikken dat ‘hun’ Taksimplein wordt omgebouwd van plein van het volk tot een agora van het nieuwe, conservatieve Turkije. Deze plek heeft een grote symbolische waarde voor links Turkije omdat hier in 1977 34 socialisten zijn gesneuveld bij de 1 mei-viering van dat jaar. De arbeiders en studenten die zich op die dag op het plein hadden verzameld, werden vanuit een hotelkamer beschoten.

De dag van de arbeid vieren op Taksim mocht dan ook heel lang niet. Drie jaar geleden gaf de regerende AK-Partij eindelijk groen licht en opende het plein voor de 1 mei-viering. Die beslissing werd dit jaar weer teruggedraaid, want, zo liet de regering weten, er zijn grootschalige bouwwerkzaamheden. De demonstranten zouden in de bouwput kunnen vallen en de wegen die naar de heuvel Taksim leiden, zouden door die werkzaamheden niet breed genoeg zijn voor honderdduizenden voetgangers.

Een politiemacht van twintigduizend man had de toegang tot het plein afgezet, maar in de omliggende wijken brak er wel oorlog uit. De demonstranten wilden koste wat het kost het plein bereiken en gooiden stenen naar de politie. Die antwoordde met traangas en knuppelslagen. Een politieagent en drie demonstranten raakten zwaargewond. Het Taksimplein bleef leeg op 1 mei, maar de datum voor het volgende treffen is al geprikt: ook volgend jaar wordt er hoogstwaarschijnlijk weer gevochten om het plein.

De vraag is echter wat er dan nog over is van het huidige Taksim. Nog een paar maanden en er staan een hip winkelcentrum en voor het gewone volk onbetaalbare woningen. Geen ideale omgeving meer voor een coup van de arme arbeiders en vechtlustige studenten.

De demonstranten die met de politie vochten zijn echter vastbesloten om het plein niet uit handen te geven. De hele dag bleven ze schreeuwen dat het Taksimplein het Tahrir van Turkije wordt. De Turkse premier Tayyip Erdogan is een andere mening toegedaan. Hij zegt dat er in Istanbul genoeg andere pleinen zijn waar men kan demonstreren.