Turkse vrouwen demonstreren fietsend voor de vrijheid

Izmir – Versierde fietsen, gekleurde jurken en veel bloemen. In vijftig Turkse steden kleurden duizenden vrouwen op de fiets eind vorige maand het straatbeeld. Voor het vijfde jaar op rij vond de Süslü Kadınlar Bisiklet Turu (chique vrouwenfietstour) plaats.

‘Een fiets is de beste psycholoog’, heeft een van de vrouwen op haar fiets geplakt. ‘Freedom on the bicycle’ staat op een ander bordje.

Sema Gür (44) is de initiator en het boegbeeld van de fietstocht. Op haar 38ste leerde ze fietsen, uit protest tegen de dominante mannenfietscultuur. Ook viel haar op dat de fietskleding op mannen afgestemd was. Tijdens een bezoek aan Nederland zag ze vrouwen op hakken en in rokjes fietsen en besloot dat ze voortaan alleen nog maar in stijl wilde fietsen.

‘Kleed je mooi aan en stap op de fiets’, luidt dan ook de boodschap voor de fietstocht. Ondanks het feministische karakter van de tocht zijn politieke uitingen niet welkom. De tocht is namelijk geen politiek protest, benadrukt Gür. ‘Vrouwen uit alle lagen van de bevolking sluiten zich bij het initiatief aan. Als vrouwen de straat op gaan, verandert de wereld. Dit is wat we willen voorstaan.’

Met veel onervaren fietsers in de groep ligt het tempo tijdens de tocht van vier kilometer laag. ‘Je kunt het bijna geen fietsen noemen’, zegt de organisator. Het Nederlandse fietsbedrijf Accell, met een fabriek in de regio Izmir, steunt het initiatief. Dit jaar gaf Accell fietstraining aan tweehonderd vrouwen.

In de afgelopen maanden kwamen vrouwen in Turkije meermalen door kleding in het nieuws. De ‘Don’t mess with my outfit’-beweging kreeg duizenden vrouwen op de been om te protesteren tegen toenemende bemoeienis met hun kledingstijl op straat. Sema Gür vindt het belangrijk dat vrouwen een prominente plek hebben in het publieke leven. De fietstocht is dan ook een solidariteitstocht. ‘Fietsende vrouwen moeten een geaccepteerd straatbeeld worden in Turkije. Niet alleen recreatief fietsen, maar alledaags fietsen. Naar je werk, naar de supermarkt. We staan een vrije levensstijl voor.’

Ook is het evenement verbonden aan de wereldwijde autovrije dag. In Izmir zijn in de afgelopen jaren, naast een goede boulevard, meer fietspaden aangelegd. Volgens Gür heeft Izmir een fietsvriendelijke burgemeester. Waar deze Turkse stad zich inmiddels goed leent voor een fietstochtje is fietsen in andere grote steden, zoals Istanbul, nog steeds een uitdaging.