DANS

Tussen danspasjes en tremors

Gardenia

Je zou het ze niet nageven, het zestal bejaarde mannen dat met weifelende, stramme pasjes over het parket scharrelt, maar eens schitterden deze gestropdaste grijze heren als Lilly-fuck-me-Silly, Gina del Rio en Juanita de Buenos Aeres, ‘Queen of blowjobs’ op de planken. Nu zoeken ze al na een minuutje rondschuifelen een stoel om op uit te rusten, de een trillend van de Parkinson, de ander met boze blik in verwarde gedachten verstrikt.
Voor Gardenia, het nieuwe stuk van het Belgische gezelschap Les Ballets C de la B, zochten regisseurs Alain Platel en Frank Van Laecke een bijzondere cast bij elkaar van travestieten en transseksuelen op leeftijd. Losjes geïnspireerd op de documentaire Yo soy así, waarin de sluiting van een klein cabaret in Barcelona aanleiding is om in de levens van de niet meer zo jonge artiesten te duiken, brengen Platel en Van Laeke in deze voorstelling met veel humor, maar evenveel respect, een hommage aan een vorige generatie homo’s, trava’s en transseksuelen.
De transformatie van deze op het oog onopvallende oude mannen en vrouwen tot hooggehakte, flamboyante diva’s (en weer terug) vormt de rode draad door de voorstelling. En er komt nogal wat kijken bij een metamorfose tot Marlene Dietrich, Liza Minnelli of Gloria Swanson.
Op de Boléro van Ravel, met zijn herkenbare, zacht dwingende tromroffeltje, paraderen de spelers kalm over het toneel in verschillende stadia van transformatie. In het begin nog met jasje en stropdas, maar al op glanzende pumps en de kuiten in strakke steunkousen gestoken, met alleen nog maar een discreet likje glittermake-up op hun gerimpelde gezichten, of nog in onderbroek maar al met platinablonde pruik. In dit schemergebied tussen man en vrouw intrigeren de spelers het meest. En ondanks het feit dat hun lijven hun ware leeftijd niet kunnen verdoezelen, zijn zij met hun hangende mannenborsten, ballonbuiken en magere spillebenen op een ontwapenende manier chic.
Als de transformatie zijn voltooiing nadert - als de glitterjurken zijn aangesjord, de handtassen zijn uitgezocht en de lange, gouden wimpers zijn geplakt op ogen die stralen van plezier of bevriezen onder gespeelde arrogantie - is het resultaat verbluffend. Werkelijk niets herinnert nog aan de broze oudjes die we eerder zagen.
Gardenia is echter veel en veel meer dan een strak gechoreografeerde verkleedpartij. Platel en Van Laecke nemen ons tussen de bedrijven ook mee naar de achterkant van de façade. Zo leren we dat deze mannen en vrouwen zoeken naar liefde en aandacht, dat ze worstelen met eenzaamheid, stille verlangens en onbegrip. Ze blijken ouders te hebben die sterven aan kanker, te dromen van stoere brandweermannen, of thuis klappen te krijgen. Want hoewel the show must go on moeten in het leven ook een boel demonen worden bevochten.
Gardenia viert de strijdvaardigheid en veerkracht van een vorige generatie homo’s, travestieten en transgenders, waarbij het onderscheid tussen breekbare schoonheid en het groteske, aftakeling en held(inn)enstatus, danspasjes en tremors niet meer relevant is. Platel en Van Laecke schilderen met pailletten en boa’s een imposant tableau de la troupe en generatieportret om vragen te kunnen opwerpen over wat echt is en wat niet, wat schoonheid is en wat niet, en waar we wel of niet om zouden moeten lachen. De kijker beslist.

Gardenia, door Les Ballets C de la B, regie Alain Platel en Frank Van Laecke. Gezien op donderdag 10 maart in Stadsschouwburg Amsterdam. Nog te zien in Groningen (5 april) en Rotterdam (19 en 20 april). www.fransbrood.com
Weg met ons